Iechyd meddwl: Gofal yn 'anghyson' yng Nghymru

Argyfwng iechyd meddwl Image copyright Thinkstock

Nid yw llawer o bobl sydd angen gofal iechyd meddwl brys yng Nghymru yn cael y gefnogaeth sydd ei angen arnyn nhw, yn ôl elusennau ac arbenigwyr.

Maen nhw'n rhybuddio bod y gofal sydd ar gael sy'n dioddef salwch meddwl yn anghyson, ac nad oes digon o adnoddau.

Yn ôl yr arbenigwyr, mae gormod o bobl yn cael eu hanfon i adrannau gofal brys mewn ysbytai neu hyd yn oed gelloedd mewn carchardai.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod partneriaeth newydd rhwng yr heddlu, elusennau, y gwasanaeth iechyd a chynghorau yn cynnig y gofal mwyaf addas.

1,722 o bobl

Yng Nghymru y llynedd, cafodd dros 1,722 o bobl oedd yn dioddef argyfwng iechyd meddwl eu cadw gan yr heddlu o dan y ddeddf iechyd meddwl.

Cafodd 1,181 o'r rhain eu gyrru i lefydd diogel yn y gwasanaeth iechyd.

Ond pan nad oes gwely ar gael, mae unigolion yn cael eu cadw dan glo yng nghelloedd yr heddlu. Cafodd 541 o bobl eu cadw mewn celloedd y llynedd.

Mae arbenigwyr ac elusennau yn dweud y byddai tai argyfwng yn opsiwn gwell i gleifion, ond ar hyn o bryd dim ond un cyfleuster o'r fath sydd yng Nghymru.

Fe all Tŷ Argyfwng Coed Arian, sy'n cael ei reoli gan elusen Gofal a Bwrdd Iechyd Caerdydd a'r Fro, roi lle i chwech o bobl, ac mae cefnogaeth ar gael iddyn nhw 24 awr o'r dydd.

Mae'r elusen yn dweud fod yr awyrgylch gartrefol yn tŷ yn well i gleifion, ac maen nhw'n dweud bod angen mwy o wasanaethau tebyg.

Angen 'dealltwriaeth ehangach'

Image caption Mae'r Dr Michael Coffey yn dweud bod llawer o bobl yn mynd i adrannau gofal brys mewn ysbytai, er nad dyna'r lle gorau i'w hiechyd nhw

Er hynny, mae rhai academyddion yn dweud bod angen mwy o ymchwil ar y math yma o driniaeth, ac mae awgrym y byddai opsiynau eraill yn gweithio'n well mewn ardaloedd gwledig.

Dywedodd Dr Michael Coffey o Brifysgol Abertawe fod angen "dealltwriaeth ehangach o argyfwng yng ngyd-destun iechyd meddwl i'n galluogi i feddwl am y mathau o bethau fydd yn helpu pobl i ddelio gydag argyfwng pan maen nhw'n digwydd".

Er hynny, dywedodd bod well gan bobl sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd meddwl y tai argyfwng yn hytrach na mynd i'r ysbyty.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod partneriaeth newydd rhwng yr heddlu, elusennau, y gwasanaeth iechyd a chynghorau yn "cynnig y gofal a chefnogaeth mwyaf addas i'r rhai sy'n wynebu argyfwng iechyd meddwl, pryd bynnag yw'r amser, bob diwrnod o'r flwyddyn".

Ychwanegodd: "Mae dod a gymaint o asiantaethau gyda'i gilydd yn dangos ein bod wedi gweithredu i gynnig y gofal orau, yn y lle cywir, ac ar yr amser cywir."