Pentref Llanwinio i golli defnydd o'u neuadd

neuadd

Mae Cymdeithas Gymunedol Llanwinio wedi dweud y byddan nhw'n gorfod trosglwyddo'r allweddi ar gyfer Neuadd y Pentref yng ngorllewin sir Gaerfyrddin yn ôl i'r Eglwys yng Nghymru ar ôl ffrae am delerau les newydd i'r adeilad.

Mae'r neuadd wedi gwasanaethu'r gymuned am dros 80 mlynedd.

Mae rhai o'r pentrefwyr wedi disgrifio'r cytundeb hwn fel un "anghyfiawn ac annheg".

Fe godwyd Neuadd y Pentref ym 1932, ac mae'n cael ei defnyddio gan nifer o grwpiau lleol, gan gynnwys Sefydliad y Merched a'r Ffermwyr Ifanc.

Mae trafodaethau ynglŷn â'r les wedi bod yn parhau ers 2015, ond fe ddaeth y trafodaethau hynny i ben heb gytundeb yn gynharach yn y mis.

Mae'r Gymdeithas Gymunedol yn dweud y byddan nhw'n gorfod rhoi'r allweddi yn ôl i'r Eglwys yng Nghymru dros y penwythnos.

Image caption Mae'r Esgobaeth wedi bod yn 'annheg ac anghyfiawn' yn ôl Peter Walton

Yn ôl Peter Walton o'r gymdeithas, mae Bwrdd Ariannol yr Esgobaeth wedi ymddwyn mewn ffordd "annheg ac anghyfiawn".

Mae pryder ynglŷn â'r angen i arwyddo cytundeb fydd yn para am 25 mlynedd.

Bydd costau rhent yr adeilad yn cynyddu o £250 i £750 y flwyddyn, ac fe fydd disgwyl i'r gymdeithas dalu am gostau yswiriant yr adeilad am y tro cyntaf.

Byddai'r costau blynyddol yn codi i gyfanswm o £1,300.

Dywedodd Warden Eglwys Sant Gwynio, Phil Higginson, wrth BBC Cymru nad oedd hi'n rhesymol i ddisgwyl i wirfoddolwyr i "arwyddo cytundeb am 25 mlynedd heb gymal torri," ac y bydd cau'r neuadd yn "rhwygo'r galon mas o'r gymdeithas".

Doedd neb ar gael i wneud cyfweliad ar ran Esgobaeth Tyddewi, ond mewn datganiad, dywedodd Bwrdd Ariannol yr Esgobaeth bod rheidrwydd cyfreithiol "iddyn nhw godi rhent sydd yn unol â phris y farchnad".

Pwysleisiodd y bwrdd y bydd y rhent yn mynd tuag at goffrau'r plwyf nid yr Esgobaeth. Fe fydd disgwyl i'r Gymdeithas Gymunedol ofalu am gynnal a chadw tu allan yr adeilad yn y dyfodol.