Cymru angen 'arweinyddiaeth ac uchelgais newydd'

  • 4 Mawrth 2016
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Yn fyw: Cynhadledd Plaid Cymru 2017

Mae Cymru wedi cyrraedd "pwynt tyngedfennol" wedi blynyddoedd o fethiant gan y blaid Lafur, yn ôl arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood.

Gyda chynhadledd y blaid yn cychwyn ddydd Gwener yn Llanelli, mae Ms Wood yn awyddus i hoelio'i sylw ar y gwasanaeth iechyd.

Yn ei thŷb hi refferendwm ar berfformiad y gwasanaeth iechyd dan reolaeth Llafur fydd etholiadau'r Cynulliad ym mis Mai.

Ac fe ddywedodd wrth BBC Cymru fod y cysyniad taw brwydr rhwng Llafur a'r Ceidwadwyr oedd yr ymgyrch mewn gwirionedd yn cynnig dim dewis o gwbl.

'Rhowch gyfle'

Dywedodd Ms Wood: "Ni ddaw newid go iawn yn hawdd ac ni ddaw'n aml - ond mae Cymru wedi cyrraedd pwynt tyngedfennol.

"Ar ôl 17 mlynedd o fethiant Llafur, mae ein cenedl yn crefu am arweinyddiaeth newydd, uchelgais newydd a gweledigaeth newydd - dyna fydd Plaid Cymru'n ei gynnig fis Mai.

"Nid wyf yn amau fod gennym ni'r rhaglen fwyaf cyffrous, realistig a thrawsnewidiol o syniadau i adeiladu Cymru iach, Cymru fwy clyfar a Chymru gyfoethocach.

"Hyd yn oed os ydych wedi pleidleisio dros Lafur ar hyd eich oes, o ystyried eu methiant dros yr 17 mlynedd ddiwethaf, y tro hwn, rhowch gyfle i Blaid Cymru i sicrhau'r newid sydd ei angen."

'Optimistic'

Mynnodd na fyddai Plaid Cymru yn ymuno â chlymblaid ffurfiol â'r Ceidwadwyr, ond gwrthododd ddiystyru unrhyw opsiwn arall, gan ddweud nad oedd hi'n dymuno cyfyngu'r dewisiadau posib.

Ond ychwanegodd fod sôn cyson am glymbleidio ôl-etholiad yn wrthun i ran fwyaf o etholwyr.

Gan ymateb i'r honiad ei bod hi'n bersonol yn wynebu pwysau yn dilyn cyfres o ganlyniadau siomedig i'r blaid, dywedodd:

"Dwi'n optimistic bob amser, dwi ddim yn meddwl gallen i wneud y swydd 'ma pe na bai hynny'n wir."

"Un cam" oedd etholiad y Cynulliad, ychwanegodd, fel rhan o ymgyrch tymor-hir i wella Cymru.

Dadansoddiad Vaughan Roderick, Golygydd Materion Cymreig y BBC

Mae'r blynyddoedd ers datganoli wedi bod yn gyfnod o ddirywiad araf ond cyson i Blaid Cymru o safbwynt ei chynrychiolaeth yn y Cynulliad yn enwedig o gymharu ei ffawd ac un ei chwaer blaid Albanaidd.

Yn 2011 fe ddisgynnodd y blaid o'r ail i'r drydydd safle yn y Cynulliad gan dalu'r pris a delir yn aml gan bleidiau llai yn sgil cyfrannu at glymblaid.

Gydag etholiad eleni yn cael ei gynnal dan gysgod refferendwm Ewrop a chyda cynnydd ymddangosiadol yn y gefnogaeth i Ukip, mae'n debyg y byddai'r blaid yn fodlon ar gynnydd bychan yn ei chefnogaeth. Teg yw credu mai tacteg i osgoi trafod clymbleidiau posib yn hytrach na tharged realistig yw'r holl sôn am ffurfio llywodraeth leiafrifol.

Serch hynny mae etholiad 2016 yn un hynod anodd ei broffwydo ac mae diflaniad posib y Democratiaid Rhyddfrydol yn golygu ei bod hi'n yn bosib, neu hyd yn oed yn debygol, y bydd rôl Plaid Cymru yn allweddol wrth i'r llywodraeth nesaf gael ei ffurfio.