Gofal nos a phenwythnos: 'Angen adolygiad pellgyrhaeddol'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Dywedodd Nick Bennett y byddai adolygiad "o fantais i'r gwasanaeth iechyd yn gyffredinol"

Mae angen adolygiad pellgyrhaeddol o ofal mewn ysbytai yng Nghymru dros nos ac ar benwythnosau, yn ôl Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.

Cafodd 12 achos eu hymchwilio gan yr Ombwdsmon dros y pum mlynedd diwethaf, wnaeth ddangos "safonau gofal annigonol" i gleifion, gan gynnwys ar benwythnosau.

Yn ôl yr Ombwdsmon, Nick Bennett, nid yw hynny'n arferol ond mae patrwm yn dangos nad ydyn nhw'n ddigwyddiadau unigryw.

Mae Llywodraeth Cymru'n dweud y byddan nhw'n ystyried y mater, a dywedodd y Gweinidog Iechyd ei fod yn trin y mater fel un difrifol.

1,000 o gwynion

Mae'r Ombwdsmon yn derbyn 1,000 o gwynion y flwyddyn am safonau gofal yn y gwasanaeth iechyd, ac mae'n dweud bod canran sylweddol yn ymwneud â gofal mewn ysbytai dros nos ac ar benwythnosau.

Ymysg yr enghreifftiau yn yr adroddiad mae un achos lle gallai bywyd claf fod wedi cael ei achub pe bai llawfeddyg profiadol ar gael ar ddydd Sadwrn.

Mewn achos arall, cafodd claf ei ryddhau o'r ysbyty drwy gamgymeriad gan feddyg iau, a bu farw'n ddiweddarach.

Image caption Mae Mark Drakeford yn dweud bod gwelliannau wedi eu cyflwyno yn barod

Daeth adolygiad yr Ombwdsmon o hyd i "fethiannau clinigol sylweddol" a dywedodd bod gofal gwael y tu allan i oriau arferol yn gysylltiedig â diffyg goruchwyliaeth gan feddygon profiadol.

Dywedodd hefyd bod y gwahaniaeth rhwng ysbytai a hyd yn oed rhwng wardiau yn "ddiddorol a phryderus".

Yn Lloegr mae dadlau mawr am gynlluniau i ad-drefnu'r ffordd y mae'r gwasanaeth iechyd yn gweithredu ar benwythnosau, ond mae Llywodraeth Cymru yn mynnu eu bod am wella gwasanaethau drwy drafod a chydweithio.

Ychwanegodd Mr Bennett ei fod yn ymwybodol y byddai'r Gwasanaeth Iechyd yn bwnc llosg yn etholiad y Cynulliad ym mis Mai, ond dywedodd mai pwrpas yr adroddiad oedd "i sicrhau bod gwersi yn cael eu dysgu o'r cwynion rydw i wedi eu hystyried".

Ystyried o ddifri'

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod yr adroddiad wedi ei seilio ar 12 o'r miliynau o bobl sy'n derbyn triniaeth gan y Gwasanaeth Iechyd, gan ychwanegu bod nifer o fesurau wedi dod i rym ers 2012.

Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford, y byddai'n ystyried adolygiad o ddifri'.

"Lle mae materion penodol wedi eu hamlygu yn y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru a lle all golwg o'r tu allan ein helpu i wella, rydyn ni wedi bod yn barod iawn i wneud hynny," meddai.

Mae'r Ceidwadwyr wedi croesawu'r argymhelliad am adolygiad o ofal dros nos ac ar benwythnosau, ond yn credu bod angen ymchwiliad ehangach.

Yn ôl Plaid Cymru mae'r adroddiad yn amlygu'r problemau y mae staff yn eu cael, ac yn dangos "methiant" y llywodraeth i gynllunio a rheoli.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi croesawu'r adroddiad, a dweud bod angen newid y ffordd mae'r Gwasanaeth Iechyd yn cael ei harchwilio.