M4: £1.1b i adeiladu ffordd newydd?

M4

Fe allai ffordd liniaru'r M4 gostio cymaint ag £1.1bn yn ôl ffigyrau newydd, er i'r Prif weinidog Carwyn Jones ddweud y byddai lawer yn llai 'na hynny.

Byddai'r ffordd sy'n cael ei ffafrio - i'r de o Gasnewydd - yn costio £857m i'w hadeiladu ond yn ôl adroddiad manwl o ffigyrau Llywodraeth Cymru, byddai ffactorau fel prynu tir yn ychwanegu at y bil.

Mae cais wedi ei wneud am ymateb gan y Llywodraeth.

Yn ôl llefarydd ar ran Ceidwadwyr Cymru mae hyn yn achos embaras wythnosau yn unig ers i`r Prif Weinidog ddweud y byddai creu`r ffordd yn costio dipyn llai na biliwn o bunnau.

Mae'r ffigyrau'n cael eu cyhoeddi wrth i swyddogion ddechrau ar ymgynghoriad ar brynu tir yn orfodol.

Cynllun dadleuol

Mae'r cynllun i godi ffordd newydd chwe lôn wedi profi'n ddadleuol gyda mudiadau amgylcheddol a gwleidyddion, a does gan Lywodraeth Cymru ddim cytundeb gyda'r un blaid arall ar y cynllun ar hyn o bryd.

Mae gweinidogion yn dweud na fyddan nhw'n gallu rhoi sêl bendith i'r cynllun tan ar ôl etholiad y cynulliad ar 5 Mai.

Er i Carwyn Jones roi sicrwydd yn y gorffennol am gost y prosiect, mae dogfen gan Lywodareth Cymru'n amcangyfri y bydd y gost, cyn TAW a chwyddiant yn £1.093b

Mae'r amcangyfrif, yn seiliedig ar brisiau ar ddiwedd 2015, yn cynnwys:

  • Cost adeiladau - £857m
  • Costau tir a iawndal - £92
  • Amcangyfrif "risg" y prosiect - £106m

Mae'r ddogfen hefyd yn nodi y byddai 35 pont newydd yn cael eu hadeiladu fel rhan o'r cynllun - yn eu mysg, pont i fynd â'r M4 dros Afon Wysg, fyddai'n ddigon uchel i ganiatáu i longau deithio oddi tani.

Daw'r ffigyrau i'r amlwg cyn i orchymnion drafft ar bryniadau tir gorfodol gael eu cyhoeddi gan Lywodraeth Cymru ar 24 Mawrth.

Byddai angen dymchwel 12 adeilad preswyl fel rhan o'r cynllun, gan gynnwys ficerdy rhestredig ym Magwyr.

Cafodd gorchmynion drafft eraill a datganiad amgylcheddol eu cyhoeddi ddydd Iau.

Gall pobl wrthwynebu'r cynlluniau rhwng nawr a 4 Mai a bydd gweinidogion yna'n penderfynu a fyddan nhw'n cynnal ymchwiliad cyhoeddus.

Fe allai'r ffordd newydd agor erbyn hydref 2021, a'r gwaith adeiladu'n dechrau o bosib yng ngwanwyn 2018.

Mae disgwyl i arddangosfeydd gael eu cynnal yn yr ardaloedd an sylw, gan gynnwys Magwyr, Casnewydd a Thre'ronnen