Amserodd aros 'annerbyniol' wedi arwain at farwolaeth

nick bennett

Roedd modd osgoi marwolaeth claf o Ddyffryn Rhondda fu'n disgwyl bron i flwyddyn am lawdriniaeth ar ei galon, yn ôl Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.

Bu farw Gareth Lewis Jones yn 2013 - ac amseroedd aros "annerbyniol" ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg oedd yn gyfrifol am hynny, yn ôl Nick Bennett.

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg wedi ymddiheuro i deulu Mr Jones a'n dweud eu bod wedi cyflwyno newidiadau ers ei farwolaeth.

Roedd gan Mr Jones nam cynhenid ar ei galon (ACHD) a bu'n disgwyl 11 mis am lawdriniaeth cyn ei chael ym Mryste.

Petai Mr Jones wedi cael triniaeth ynghynt, mae Mr Bennett yn credu y byddai ei fywyd wedi cael ei arbed fwy na thebyg.

Cwyn

Roedd ei chwaer, Sadie, wedi cwyno ynglŷn â faint o amser y bu'n rhaid iddo aros am brofion diagnostig, gyda hynny'n arwain at aros yn hir am y llawdriniaeth angenrheidiol.

Dywedodd hi hefyd fod y bwrdd iechyd wedi methu â'i chynghori'n iawn am symptomau pryderus i fod yn ymwybodol ohonynt.

Byddai hynny wedi dangos dirywiad difrifol yng nghyflwr Mr Jones, ond bu farw cyn i'r llawdriniaeth gael ei chynnal.

'Annerbyniol'

"Yn ôl pwysau tebygolrwydd, petai Mr X wedi cael triniaeth yn gynt, byddai hynny wedi arbed ei fywyd," meddai Mr Bennett.

"26 wythnos yw targed Llywodraeth Cymru ar gyfer amseroedd aros rhwng Atgyfeiriad a Thriniaeth. Mae'n gwbl annerbyniol ei fod wedi aros bron ddwywaith hyn."

Mae'r Ombwdsmon wedi gwneud nifer o argymhellion, sydd wedi eu derbyn gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg.

Dywedodd bod angen i glinigwyr cardioleg ddarparu cyngor priodol i gleifion ag ACHD er mwyn iddynt fod yn ymwybodol o symptomau sy'n berygl bywyd.

Ychwanegodd Mr Bennett: "Rydw i'n falch fod y Bwrdd Iechyd wedi cytuno i fy argymhellion, ac rydw i'n croesawu'r camau y mae'n eu cymryd i fynd i'r afael ag amseroedd aros i gleifion sydd ag ACHD; ond yn anffodus mae'n rhy hwyr i Mr X gael budd o welliannau o'r fath."

'Gwelliannau'

Dywedodd llefarydd ar ran y bwrdd iechyd: "Hoffwn ni gymryd y cyfle i ymddiheuro unwaith eto i deulu Mr X a chynnig ein cydymdeimlad dwysaf am eu colled.

"Rydym yn derbyn yn llawn argymhellion yr Ombwdsmon, a gallwn sicrhau fod nifer o newidiadau pwysig wedi'u cyflwyno dros y tair blynedd diwetha'. Ond oherwydd y nifer bychan o gleifion ACHD yng Nghymru, mae'r gwasanaeth llawfeddygol yn parhau i gael ei ddarparu mewn canolfannau arbenigol yn Lloegr, fel yr un ym Mryste.

"Ond mae'r rheolaeth a'r prosesau i gefnogi'r cleifion hyn wedi'u tynhau'n arw, ac mae'r mynediad at brofion sy'n cael eu cynnal cyn llawdriniaeth yn llawer gwell."