Lluniau: Y dwsin disglair

welsh - driscoll
Image caption Gornest enwog y Cymry Jim Driscoll a Freddie Welsh yng Nghaerdydd, 1910

Ar 9 Ebrill bydd Lee Selby yn amddiffyn Pencampwriaeth Pwysau Plu IBF y Byd yn erbyn Eric Hunter yn Llundain.

Bydd Selby, o'r Barri, yn amddiffyn ei deitl am yr eildro ers ennill y teitl yn erbyn Evgeny Gradovich ym mis Mai 2015.

Yn y cyfamser bydd BBC2 Wales nos Wener 8 Ebrill yn dathlu gyrfa pencampwr byd arall - Joe Calzaghe .

Mae Selby a Calzaghe ymhlith dwsin o baffwyr Cymreig gafodd eu coroni yn bencampwyr byd:


Percy Jones

Image caption Percy Jones oedd y Cymro cyntaf i'w goroni yn bencampwr y byd y sgwâr bocsio pan drechodd o Bill Ladbury yn eu gornest pwysau pry (flyweight) . Bu'n rhaid iddo roi'r gorau i focsio yn 23 oed a mynd i ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Enillodd 50 o'i 56 gornest broffesiynol. Collodd ei goes yn y rhyfel a bu farw o'i anafiadau yn 1922 yn 29 oed.

Freddie Welsh

Image caption Daeth Freddie Welsh, o Bontypridd, yn Bencampwr Pwysau Ysgafn y Byd yn 1915. Treuliodd y rhan fwyaf o'i yrfa yn America ac roedd yn arloeswr fel hyfforddwr ac yn credu mewn diet arbennig i athletwyr. Bu farw yn Efrog Newydd yn 1927 yn 41 oed, ond erbyn hynny roedd wedi colli ei gyfoeth.

Jimmy Wilde

Image caption Dyn byr ac eiddil yr olwg oedd Jimmy Wilde o Bendyrus, Y Rhondda, ond roedd ganddo sgiliau bocsio arbennig. Dim ond tair o'i 141 gornest gollodd "The Mighty Atom". Enillodd Bencampwriaeth Pwysau Pry y Byd yn 1916. Mae nifer yn credu hyd heddiw mai Wilde yw un o'r bocswyr pwysau pry gorau erioed.

Howard Winstone

Image caption Enillodd Howard Winstone o Ferthyr Tudful fedal aur yng Ngemau'r Gymanwlad yng Nghaerdydd yn 1958. Enillodd 61 o'i 67 gornest broffesiynol. Daeth yn bencampwr byd yn 1968 wedi iddo guro Mitsunori Seki. Rhoddodd y gorau i focsio yn 29 gan fyw ym Merthyr nes ei farwolaeth yn 2000. Mae cerflun efydd ohono yn ei dref enedigol.

Steve Robinson

Image caption Roedd Steve Robinson (chwith) yn gweithio yn siop Debenhams yng Nghaerdydd cyn iddo ennill Pencampwriaeth Pwysau Plu WBO y byd yn 1993. Collodd ei deitl yn erbyn Naseem Hamed yng Nghaerdydd ym mis Medi 1995.

Robbie Regan

Image caption Roedd Robbie Regan (dde), o Gaerffili, yn Bencampwr Pwysau Bantam WBO y Byd yn 1996. Ond er iddo ennill y gwregys, mae rhai yn credu y gallai fod wedi mynd ymhellach. Bu'n rhaid iddo ymddeol yn 1998 yn dilyn anaf i'w ymennydd, ac wedi hyn dechreuodd ei fywyd fynd ar chwal a chafodd ei garcharu yn 2004 am ymosod ar gwpl wedi iddo dorri fewn i dŷ.

Joe Calzaghe

Image caption Enillodd Joe Calzaghe, o Drecelyn, Bencampwriaeth Uwch Ganol y Byd yn erbyn Chris Eubank yn 1997. Enillodd pob un o'i 46 gornest broffesiynol. Mae'n cael ei gydnabod gan lawer fel un o focswyr gorau Prydain erioed.

Barry Jones

Image caption Cipiodd Jones Bencampwriaeth Uwch Bwysau Plu y Byd yn erbyn Wilson Palacio o Golombia yn 1997. Cafodd 20 o ornestau proffesiynol gan ennill 18 ohonyn nhw. Mae bellach yn gweithio fel sylwebydd bocsio.

Enzo Maccarinelli

Image caption Enillodd Enzo Maccarinelli, o Abertawe, Bencampwriaeth Go-drwm y Byd yn 2003. Collodd ei deitl yn erbyn David Haye yn 2008. Yn Rhagfyr 2015 enillodd yn erbyn un o'r bocswyr mwyaf medrus erioed, Roy Jones Jnr.

Gavin Rees

Image caption Ar un adeg roedd Gavin Rees o Drecelyn yn cael ei hyfforddi gan Enzo Calzaghe, tad Joe. Enillodd Bencampwriaeth y Byd Uwch Bwysau Ysgafn trwy guro'r Ffrancwr Souleymane M'baye, ond roedd wastad amheuaeth am ba bwysau y dylai fod yn bocsio - ysgafn, gor-ysgafn neu bwysau welter. Collodd dair o'i bedair gornest olaf a rhoddodd gorau i focsio yn 2014.

Nathan Cleverly

Image caption Mae gan Nathan Cleverly, o Gefn Fforest, radd Mathemateg o Brifysgol Caerdydd. Enillodd Bencampwriaeth Is-Drwm y Byd yn erbyn y Ffrancwr Nadjib Mohammedi yn 2010. Ond yn 2013 collodd yn erbyn Sergey Kovalev mewn gornest yng Nghaerdydd. Mae'n gobeithio adennill Pencampwriaeth y Byd yn 2016.

Lee Selby

Image caption Lee Selby, o'r Barri, yw Pencampwr Byd diweddara' Cymru. Cipiodd Selby, 29, goron Pwysau Plu IBF y Byd yn erbyn Evgeny Gradovich o Rwsia yn 2015. Dim ond unwaith mae o wedi colli mewn 23 gornest. Bydd yn amddiffyn ei goron yn erbyn yr Americanwr, Eric Hunter, ar 9 Ebrill.

Mr Calzaghe, BBC 2 Wales, nos Wener, 8 Ebrill, 21:00

Straeon perthnasol