Cynulliad: 50 o eiriau ac ymadroddion yn 'annerbyniol'

cynulliad

Mae dros 50 o eiriau ac ymadroddion wedi cael eu dyfarnu'n annerbyniol yng nghyfarfodydd llawn y Cynulliad ers datganoli, yn ôl rhestr a ddaeth i law'r BBC.

Geiriau yn awgrymu celwydd neu gamarwain sy'n ymddangos yn fwyaf aml ar y rhestr, ond hefyd ceir disgrifiad o'r Frenhines fel "paraseit" a "Mrs Windsor".

Ymhlith y geiriau "anseneddol" a ddefnyddiwyd i ddisgrifio ACau eraill, roedd "cynffonnwr", "rhagrithwyr", "pathetig", a "fermin gwleidyddol".

Dim ond dau o'r geiriau a lefarwyd yn Gymraeg, sef cyfeiriad Elin Jones (sydd erbyn hyn wedi ei hethol yn Llywydd y Cynulliad) at Alun Michael ac eraill yn y blaid Lafur yng Nghymru yn 2002 fel "pwdls", ac Owen John Thomas yn cyhuddo llywodraeth y DU o "dwyll" ynghylch grantiau i ysgolion.

Mae David Melding, a aeth ymlaen i fod yn Ddirprwy Lywydd rhwng 2011 a 2016, i'w weld ar y rhestr yn groes i'r disgwyl efallai, ar ôl iddo ddweud bod Edwina Hart wedi dechrau araith "mewn ffordd braidd yn llechwraidd" yn 2007.

Fel yn San Steffan, Senedd yr Alban a Chynulliad Gogledd Iwerddon, nid oes gan y Cynulliad restr swyddogol o eiriau anseneddol.

'Dibynnu ar y cyd-destun'

Yn ôl llefarydd ar ran y Cynulliad: "Nid oes rhestr o eiriau ac ymadroddion y dyfernir yn awtomatig eu bod allan o drefn neu yr ystyrir eu bod yn annerbyniol eu defnyddio yn y Cynulliad; mae dyfarniad y Llywydd yn dibynnu ym mhob achos ar y cyd-destun y caiff y geiriau eu defnyddio ynddo.

"Mae'n bosibl yr ystyrir bod yr union eiriau mewn trefn neu allan o drefn mewn gwahanol gyd-destunau."

Yn ôl Rheolau Sefydlog y Cynulliad, rhaid galw i drefn unrhyw aelod "sy'n euog o ymddygiad anghwrtais neu amhriodol, sy'n defnyddio iaith sy'n groes i'r drefn, iaith sy'n gwahaniaethu neu sy'n peri tramgwydd, neu iaith sy'n amharu ar urddas y Cynulliad", a "rhaid i aelod gydymffurfio ag unrhyw gyfarwyddiadau a roddir gan y Llywydd ynghylch unrhyw ymddygiad sydd wedi peri ei alw i drefn".

Daeth y rhestr, a luniwyd gan swyddogion y Cynulliad ac sy'n cynnwys cwpl o regfeydd, i law wedi cais gan y BBC o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, ac ymhelaethwyd y rhestr i roi rhagor o gyd-destun ynghyd â chyfieithiad swyddogol y Cofnod.

Geiriau gwreiddiol Pwy ddywedodd a phryd Cyfieithiad y Cofnod
stating the bleeding obvious Alun Ffred Jones, 6 Mawrth 2013 dweud rhywbeth amlwg ar y diawl
He states the bleeding obvious Huw Lewis (am Mohammad Asghar), 17 Medi 2014 mae'n dweud yr hyn sy'n gwbl amlwg
He is talking bollocks Rhodri Morgan (am Peter Rogers), 20 Tachwedd 2002 Mae'n malu cachu
Ed Davey is the Minister who the Tory MP involved in the Corby by-election said was paid to 'talk bollocks around the world' Simon Thomas, 14 Tachwedd 2012 Ed Davey yw'r Gweinidog y dywedodd yr AS Ceidwadol a oedd yn ymwneud â'r isetholiad yn Corby ei fod yn cael ei dalu i 'talk bollocks around the world'
Question and answer is fine, but question and heckle is not so good in my opinion; it indicates a lack of breeding Rhodri Morgan (i Nick Bourne), 6 Hydref 2009 Mae holi ac ateb yn iawn, ond nid yw holi a heclo cystal yn fy marn i; mae'n arwydd o fagwraeth wael
Very condescending answer Darren Millar (i Jane Davidson), 22 Hydref 2008 ateb nawddoglyd iawn
the culture that you come from in that corrupt local party Mark Isherwood (i Carl Sargeant), 15 Tachwedd 2006 y diwylliant sydd gennych yn y blaid leol lygredig honno
Elin Jones's cowardly description of the former First Secretary. Christine Gwyther, 10 Ionawr 2002 disgrifiad llwfr Elin Jones o'r Prif Ysgrifennydd
Mae pob grant a roddir i ysgolion ar gyfer blaengareddau Blunkett yn gyfle i ddefnyddio'r cyfryngau a chyhoeddi mewn llythrennau bras y bydd ysgolion yn derbyn rhagor o arian. Twyll yw hynny Owen John Thomas, 25 January 2001 Each grant given to schools as part of a Blunkett initiative is an opportunity to use the media and make the headlines by announcing that schools will receive more money. That is utter deceit
Either the Minister is ignorant of what is happening in his department, or he has deliberately misled Members Peter Rogers, (am Carwyn Jones), 6 Tachwedd 2001 Mae'r Gweinidog naill ai yn anwybodus o'r hyn sy'n digwydd yn ei adran, neu mae wedi camarwain yr Aelodau'n fwriadol
Is it correct and in order for the leader of the opposition to deliberately mislead the Chamber? Alun Davies (am Nick Bourne), 24 Medi 2008 A yw hi'n gywir ac mewn trefn i arweinydd yr wrthblaid gamarwain y Siambr yn fwriadol?
it is dishonest of you to make that claim Leighton Andrews, 11 Mehefin 2014 rydych chi'n anonest yn gwneud y fath honiad
Try putting your two brain cells together, and maybe you will understand Rhodri Morgan i Alun Cairns, 5 Gorffennaf 2005 Ceisiwch roi'r ddwy gell ymennydd sydd gennych wrth ei gilydd, ac efallai y byddwch yn deall wedyn
I am quite astounded by the Minister's double standards Alun Cairns am Rhodri Morgan, 5 Gorffennaf 2005 Rhyfeddaf at safonau dwbl y Gweinidog
It was an emphatic vote that was based on the casting vote or, may I say, dubious casting vote, of the Chair Rhodri Glyn Thomas, 27 Ionawr 2004 Yr oedd yn bleidlais bendant a oedd yn seiliedig ar bleidlais fwrw neu, os caf ddweud, bleidlais fwrw amheus, y Cadeirydd
Thank you for that evasive reply Mick Bates (i Rhodri Morgan) 4 Tachwedd 2003 Diolch ichi am yr ateb osgoilyd hwnnw
The First Minister always tends to be either evasive or abusive; today he is evasive. Nick Bourne, 25 Ionawr 2005 Mae'r Prif Weinidog yn wastad yn tueddu i fod un ai'n osgoilyd neu'n sarhaus; heddiw mae'n osgoilyd
The Minister for Education and Lifelong Learning's use of filibustering tactics have now been extended beyond Committee into Minister's questions Mark Isherwood am Jane Davidson, 2 Mawrth 2004 wedi i ddefnydd y Gweinidog dros Addysg a Dysgu Gydol Oes o ffilibystro gael ei ymestyn bellach o'r Pwyllgor i gwestiynau'r Gweinidog
This is the party that wants to cut the 'green crap', as somebody once described it Llyr Gruffydd am y Ceidwadwyr, 25 Mehefin 2014 Dyma'r blaid sydd am roi diwedd ar y 'green crap', fel y disgrifiodd rhywun y peth
That is a gross abuse of the Business Minister's power Kirsty Williams, (am Karen Sinclair) 2 Mawrth 2004 Dyna gamarfer enbyd ar bŵer yTrefnydd
It was deliberately fought to win a few grubby votes, and the Welsh Conservatives should be thoroughly ashamed of it Alun Davies, 20 Mehefin 2007 Cafodd ei hymladd yn bwrpasol er mwyn ychydig bleidleisiau budr, a dylai Ceidwadwyr Cymru deimlo cywilydd mawr amdani
Peter Hain has given up being ashamed of himself—he sold his soul to the devil decades ago Mark Isherwood, 21 Ebrill 2010 Mae Peter Hain wedi rhoi'r gorau i deimlo cywilydd—fe werthodd ei enaid i'r diafol ddegawdau'n ôl
When it comes to anything to do with agriculture, you hate us with a vengeance Brynle Williams i Alun Davies, 24 Chwefror 2010 Pan ddaw'n fater o ymdrin ag unrhyw beth yn ymwneud ag amaethyddiaeth, yr ydych yn ein casáu â chas perffaith
It is easy for the hypocrites on the other side of the Chamber to say 'stop this building'. Lorraine Barrett am y Ceidwadwyr, 17 Gorffennaf 2001 Mae'n hawdd i'r rhagrithwyr ar ochr arall y Siambr ddweud 'dylid rhoi stop ar yr adeilad hwn'
a moral crusade of the most stupendous, stomach-churning hypocrisy Richard Edwards, 28 Ionawr 2003 yn rhith croesgad foesol o'r rhagrith mwyaf cyfoglyd
First Minister, your hypocrisy is staggering Alun Cairns, 22 Mehefin 2004 Brif Weinidog, mae'ch rhagrith yn syfrdanol
What kind of bumbling idiot goes on the BBC and attacks a report he has not even read? Leighton Andrews am Andrew R.T. Davies, 26 Medi 2012 Pa fath o dwpsyn hurt sy'n siarad ar y BBC ac yn ymosod ar adroddiad nad yw hyd yn oed wedi'i ddarllen?
Why not invest in the Maglev train that the Japs use to whiz through the countryside at about 320 mph, rather than piddling around at 60 mph as we do? Eleanor Burnham, 24 Ionawr 2007 Pam na allwn fuddsoddi yn y trên Maglev y mae'r Siapaneiaid yn ei ddefnyddio i wibio drwy gefn gwlad ar ryw 320 mya, yn hytrach na llusgo mynd ar ryw 60 mya fel y gwnawn ni?
[Mike German] usually turns around, or perhaps his underling, otherwise known as 'Blackey the Lackey', does and tells me that he was elected with 24,000 votes on the South Wales East list. Peter Law am Peter Black o'r Democratiaid Rhyddfrydol, 20 Mehefin 2002 Fel arfer mae [Mike German] yn troi ataf, neu efallai y bydd ei was bach, a elwir fel arall yn 'Black y Cynffonnwr' yn gwneud, ac yn dweud wrthyf iddo gael ei ethol â 24,000 o bleidleisiau ar restr Dwyrain De Cymru
Liar Leanne Wood, 10 Chwefror 2004 Celwyddgi
Liar Lynne Neagle, 2 Mawrth 2016 Celwyddgi
If you cannot accept the fact that the closure of over 70 hospitals in Wales and the reduction of nurse and doctor training places will have a longterm, devastating impact, you are lying. Catherine Thomas i David Melding, 5 Mai 2004 Os na allwch dderbyn y ffaith y bydd cau dros 70 o ysbytai yng Nghymru a gostwng nifer y lleoedd hyfforddi i nyrsys a meddygon yn cael effaith andwyol hirdymor, yr ydych yn dweud celwydd
He even accused me of deliberately lying to my constituents Elin Jones am Rhodri Morgan, 9 Mai 2012 Fe'm cyhuddodd hyd yn oed o ddweud celwydd yn fwriadol wrth fy etholwyr
I am afraid that that is a tissue of lies and a fabrication of your, or your advisers, imagination Rhodri Morgan, 19 Mehefin 2001 Mae arnaf ofn fod hynny yn we o gelwyddau ac anwireddau sydd yn ffrwyth eich dychymyg chi, neu eich ymgynghorwyr
I object to the lies that have been told about my meeting with him and, I suspect, his meeting with Ieuan Wyn Jones Nick Bourne, 2 Mai 2002 Gwrthodaf y celwyddau a ddywedwyd am fy nghyfarfod i ag ef ac, yr wyf yn amau, ei gyfarfod ag Ieuan Wyn Jones
They are a bunch of liars that ought to apologise. Jonathan Morgan am y Blaid Lafur 11 Chwefror 2004 Celwyddgwn ydynt a dylent ymddiheuro
pernicious lie Huw Lewis, 20 Chwefror 2013 celwydd dinistriol
Do you also agree that what we appear to have heard from one Member amounts to malice arising from a lost Cabinet seat, dressed up as moral principle but with as much substance as the emperor's new clothes? Richard Edwards, 5 Mawrth 2002 A gytunwch hefyd fod yr hyn a glywsom gan un Aelod yn gyfystyr â malais yn deillio o golli sedd yn y Cabinet, wedi'i addurno fel egwyddor foesol ond gyda chymaint o sylwedd â dillad newydd yr ymerawdwr?
I find it mealy mouthed that they will go along and support organisations for people with disabilities but are not prepared to condemn the UK Government Sandy Mewies am y Ceidwadwyr, 22 Chwefror 2012 Rwyf yn credu ei bod yn wenieithus iawn eu bod yn barod i gefnogi sefydliadau ar gyfer pobl sydd ag anableddau, ond yn amharod i gondemnio Llywodraeth y DU
will you apologise to those people for misleading the Assembly by saying that they can get access to drugs when they cannot do so? Kirsty Williams i'r Prif Weinidog Rhodri Morgan, 28 Chwefror 2006 a wnewch chi ymddiheuro i'r bobl hynny am gamarwain y Cynulliad drwy ddweud y gallant gael gafael ar gyffuriau pan na allant wneud hynny?
It is wrong for the First Minister to lower the office of First Minister by misleading this house about what a Member said Andrew R.T. Davies i'r Prif Weinidog Carwyn Jones, 10 December 2014 Ni ddylai'r Prif Weinidog ddiraddio swydd y Prif Weinidog drwy gamarwain y tŷ hwn ynglŷn â'r hyn a ddywedodd Aelod
she then misrepresented the statistics of this policy in the Assembly Mark Isherwood am Jane Davidson, 16 Tachwedd 2004 camliwiodd ystadegau'r polisi hwn wedyn yn y Cynulliad
I hope that you will not continue to be mischievous in deliberately misrepresenting this outcome Jane Davidson, 17 Tachwedd 2004 Gobeithiaf na fyddwch yn parhau i fod yn ddrygionus drwy gamgyfleu'r canlyniad hwn yn fwriadol
I would prefer it if we could have a rational conversation about the health service and its challenges, rather than attempt to deliberately misrepresent the position by misquoting figures in the way that you do. Vaughan Gething, 2 Mawrth 2016 Byddai'n well gennyf pe gallem gael trafodaeth resymegol ynglŷn â'r gwasanaeth iechyd a'i heriau, yn hytrach na cheisio rhoi camargraff bwriadol o'r sefyllfa drwy gamddyfynnu ffigurau yn y modd rydych yn ei wneud
The measures outlined in Mrs Windsor's speech Leanne Wood am y Frenhines, 1 December 2004 y mesurau a amlinellwyd yn araith Mrs Windsor
What I will not stand up and support is for Len McCluskey and his mob to use you lot to live their ambitions Andrew R.T. Davies, 26 Ionawr 2016 Yr hyn na wnaf sefyll a'i gefnogi yw Len McCluskey a'i giwed yn defnyddio chi lot i fyw eu huchelgeisiau
Members who are republicans, though not necessarily nationalists, should have the choice of swearing an oath of allegiance to the people of Wales rather than to any parasite in Buckingham Palace Richard Edwards, 12 Chwefror 2003 dylai Aelodau sy'n weriniaethwyr, er nad ydynt o reidrwydd yn genedlaetholwyr, gael y dewis o dalu llw teyrngarwch i bobl Cymru yn hytrach nag unrhyw baraseit ym Mhalas Buckingham
you laugh whenever I mention poverty. You are pathetic. Alun Davies am y Ceidwadwyr 24 Chwefror 2010 byddwch yn chwerthin bob tro pan fyddaf yn sôn am dlodi. Yr ydych yn bathetig.
I also welcome back Peter Hain, whose perma-tanned retread resurrected the undead Mark Isherwood, 25 Tachwedd 2009 hoffwn groesawu Peter Hain yn ôl, sydd wedi deffro'r anfeirw â'i liw haul parhaol
some would say that this stinks and borders on perversion of the course of justice Peter Law, 5 Mawrth 2002 byddai ambell un yn dweud ei fod yn ffinio ar yr hyn sy'n ymddangos fel mater o wyrdroi cwrs cyfiawnder
the Conservatives are regarded by many as the political vermin of the National Assembly Peter Law, 21 Mawrth 2002 y Ceidwadwyr yn cael eu hystyried gan lawer yn wehilion gwleidyddol y Cynulliad Cenedlaethol
Efallai fod pwdls Blair a Millbank yn fyw ac iach yn Llywodraeth Lafur y Cynulliad, ddwy flynedd wedi diflaniad y pwdl gwreiddiol Elin Jones, 10 Ionawr 2002 Perhaps Blair's and Millbank's poodles are alive and well in the Assembly Labour Government, two years after the original poodle's disappearance
it is xenophobic racism... to make such anti-English comments Brian Gibbons, 17 Ionawr 2002 ei bod yn hiliaeth senoffobig i... wneud sylwadau mor wrth-Seisnig
the racist comments made by the Conservative Party at Westminster. Carl Sargeant, 25 Ionawr 2005 y sylwadau hiliol gan y Blaid Geidwadol yn San Steffan
Will the First Minister agree with me in condemning rent-a-gob from Monmouth Peter Law, 22 Mai 2001 A wnaiff y Prif Weinidog gytuno â mi wrth gondemnio'r hen geg fawr o Sir Fynwy
She started in a somewhat sneaky way David Melding am Edwina Hart, 24 Hydref 2007 Dechreuodd mewn ffordd braidd yn llechwraidd
It means that the sticky hands at local government level sapping some of the cash that should be going straight to front-line services will not be there Darren Millar, 23 Medi 2009 Mae'n golygu na fydd dwylo blewog ar lefel llywodraeth leol yn cael sugno rhywfaint o'r arian a fyddai fel arall yn mynd yn syth i wasanaethau rheng flaen
why can you not be straight with the people of Wales? Glyn Davies am Rhodri Morgan, 7 Chwefror 2006 pam na allwch fod yn onest gyda phobl Cymru?
It seems to me that you are to culture what Robert Mugabe is to free elections Nick Bourne am Alun Pugh 10 Rhagfyr 2003 Ymddengys i mi eich bod chi yr un mor gefnogol i ddiwylliant ag y mae Robert Mugabe yn gefnogol i etholiadau rhydd
in Wales we have managed to keep down the political vermin- we still have a Tory-free zone. Peter Law, 26 Mehefin 2001 ein bod ni yng Nghymru wedi llwyddo i atal y fermin gwleidyddol - yr ydym yn parhau i fod yn ardal ddi-Dori.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.