Dim caplan Cymraeg ei iaith i garchar Wrecsam?

carchar wrecsam Image copyright Thinkstock

Mae rhai o arweinwyr Eglwysi Cymru wedi mynegi pryderon nad yw hi'n fwriad gan garchar newydd Wrecsam i benodi caplan sydd yn gallu siarad Cymraeg.

Mae'r carchar - HMP Berwyn - wedi hysbysebu am sawl caplan i wasanaethu carcharorion o sawl crefydd, sef Moslemiaid, Catholigion, Sîc, Hindŵiaid a chaplan Anglicanaidd.

Ond does dim son am yr angen i gael caplan sydd yn gallu siarad Cymraeg.

Dywedodd llefarydd ar ran y gwasanaeth carchardai y byddan nhw'n sicrhau fod gan holl garcharorion y carchar gefnogaeth sy'n addas ar gyfer eu ffydd.

'Siomedig'

Mewn cyfweliad ar raglen y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru, dywedodd Nan Wyn Powell-Davies, oedd yn arfer bod yn gaplan yng ngharchar Altcourse ger Lerpwl, ei bod yn siomedig gyda'r penderfyniad:

"Rydyn ni wedi disgwyl ers blynyddoedd maith i garchar gyrraedd gogledd Cymru a dwi wedi bod yn siarad efo'r prif gaplan ac yn trio rhoi pwysau arno fo - ac arnyn nhw fel awdurdod a sefydliad - i gymryd y Gymraeg o ddifri.

"Mae 'na hysbyseb wedi mynd allan i ofyn a recriwtio sawl caplan o ffydd, ac mae hynny'n iawn. Mae'n bwysig iawn bod yna gaplaniaid o bob ffydd ac i rai sydd o ddim ffydd.

"Dyna sy'n bwysig, o ddod i mewn i garchar, yw ein bod ni'n gweld bod dros hanner y rhai sydd yn cyrraedd carchar yn dweud nad oes ganddyn nhw ddim ffydd, ac felly dydy hynny ddim yn golygu nad oes ganddyn nhw hawl i ddefnyddio'r gaplaniaeth."

Image copyright Carchar Wrecsam
Image caption Argraff artist o garchar y Berwyn yn Wrecsam

'Cywilyddus'

Yn ôl Y Parchedig Powell-Davies, sydd bellach yn weinidog i'r Eglwys Bresbyteraidd, fe ddylai fod yna ofyn penodol am siaradwr Cymraeg: "Fel mae'r hysbyseb yn ei ddweud, mae'r gaplaniaeth yn gyfrifol am edrych ar ôl carcharorion bregus, rhai sydd mewn perygl o niweidio eu hunain neu hyd yn oed sy'n fregus o ran hunanladdiad, a llawer o bethau eraill, a dwi'n meddwl ei bod hi'n gywilyddus yng Nghymru, a'r polisi yr iaith gynnon ni, bod na ddim gofyn penodol.

"Mae'n dweud y basai o'n "ddymunol", ond dwi'n credu bod yna alwad galwedigaethol hollol bendant i o leia' un o'r caplaniaid yng ngharchar Berwyn fod yn siaradwr neu'n siaradwraig Gymraeg."

Cefnogaeth addas i ffydd

Wrth ymateb i'r pryderon, dywedodd llefarydd ar ran y gwasanaeth carchardai: "Fe fyddwn ni yn sicrhau fod gan holl garcharorion yn HMP Berwyn fynediad i gaplan a chefnogaeth sydd yn addas ar gyfer eu ffydd."

Maen nhw'n mynd mlaen i bwysleisio y bydd cwestiynau ynglŷn â'r iaith Gymraeg a diwylliant Cymru yn cael eu gofyn yn ystod y broses gyfweld.

Mae disgwyl i'r carchar, fydd yn gallu dal mwy na 2000 o garcharorion, agor yn 2017.