Cymro o dan y dŵr

bbc Image copyright ThaliaLane

Mae hi'n gamp nad ydy llawer o bobl wedi clywed amdani hi, a fydd llai fyth wedi ei gweld hi yn cael ei chwarae! Mae 'Octopush' yn cael ei chwarae dan wyneb y dŵr!

Hoci tanddwr yw'r enw swyddogol ar y gamp gafodd ei sefydlu gan ddeifwyr o Lynges Prydain yn yr 1950au.

Ymhlith y Cymry sy'n ei chwarae mae Steve Blundell o Gasnewydd. Bu'n egluro wrth Cymru Fyw be'n union ydy 'Octopush':


Y rheolau

Ry' ni'n chwarae ar waelod pwll nofio ac mae e fel hoci iâ dan y dŵr. Mae'r puck tua maint tin tiwna, ac yn drwm er mwyn iddo aros ar y gwaelod. Ry'n ni'n defnyddio ffon fechan er mwyn gwthio neu fflicio'r puck ymlaen.

Wrth reswm, mae hi'n anodd cyfathrebu efo'ch cyd-chwaraewyr dan y dŵr, ac felly mae angen trio rhagweld beth mae pawb am ei wneud.

Mae'r ddau ddyfarnwyr yn y dŵr gyda chi, ond weithiau, mewn gêm bwysig, mae angen tri ohonyn nhw. Yn debyg i rygbi mae gan y dyfarnwyr ddau gynorthwydd sy'n gwylio o ochr y pwll. Mae buzzer yn cael ei ddefnyddio i nodi bod rhywbeth wedi digwydd ac mae popeth yn stopio.

Mae'n gêm gyflym a chyffrous, ond allwch chi ddim gwerthfawrogi y gêm yn iawn nes bod chi yn y dŵr. Gyda chamerâu mae'r potensial yna iddi hi fod yn gamp wych i'w gwylio.

Image copyright ThaliaLane

Cystadleuaeth am amser ymarfer

Rwy'n aelod o glwb Casnewydd a chlwb Caerdydd - maen nhw'n gweithio fel chwaer-glybiau mewn gwirionedd, mae tua wyth tîm yng Nghymru i gyd.

Mae'n anodd iawn cael digon o amser yn y pwll nofio i chwarae gan bod y nofwyr ac ati angen lle i ymarfer. Rwy'n chwarae ddwy waith yr wythnos rhwng 9 a 10 yn y nos. Mae'n hwyr, ond mae'n gyfleus i fi yn enwedig pan ro'dd y plant yn fach.

Mae gan fy merched (13 a 15 oed) ddiddordeb mewn chwarae, ond dy'n nhw ddim yn chwaraewyr cyson - mae'r amseroedd ychydig yn hwyr i blant ysgol, hefyd dydi o ddim yn cŵl i wneud beth mae dad yn ei wneud!

Mae yna glwb ieuenctid cryf yn Sir Benfro - mae ganddyn nhw sawl sesiwn yr wythnos ar gyfer plant a phobl ifanc, ac i oedolion hefyd.

Cymru tanddwr

Roedd 'na dîm Cymru yn arfer bod. Roedden ni'n cystadlu yn erbyn yr home nations yn gyson tan tua pedair blynedd yn ôl. Ond fel llawer o bethau eraill, mae toriadau ariannol wedi ei gwneud hi'n anodd i ni gynnal tîm yn rheolaidd.

Wnes i chwarae dros Gymru sawl tro, ac roedden ni'n chwarae yn erbyn Ffrainc, Jersey a llefydd eraill tu hwnt i Brydain.

Mae 'na rwydwaith yn bodoli, 'da ni gyd mewn cysylltiad ac mae 'na gystadleuaeth Gymreig bob blwyddyn. Bob tro mae 'na gyfle i ni chwarae fel Cymru, 'dyn ni'n trio gwneud.

Mae 'na dîm Cymru dan 19, a dan 16, ac maen nhw yn cystadlu yn gyson mewn cystadlaethau rhyngwladol.

Image copyright ThaliaLane

Mae'r gamp yn cael ei chwarae dros y byd i gyd. Mae pencampwriaethau yn cael eu cynnal bob dwy flynedd - roedd un yn Medellin yn Colombia yn ddiweddar.

Fel yn y byd rygbi, mae timau hemisffer y de - Seland Newydd, Awstralia a De Affrica - yn dda iawn. Mae'r gêm yn boblogaidd yn Seland Newydd ac mae ganddyn nhw dimau ysgol a chynghreiriau ieuenctid - falle' dyna pam maen nhw'n gwneud yn dda yn rhyngwladol. Mae yna dimau yn Asia hefyd ac mae'n cynyddu mewn poblogrwydd.

Dydi hi ddim yn gamp Olympaidd ar hyn o bryd gan bod yn rhaid cael nifer penodol o bobl yn chwarae yn wythnosol. Daeth y gamp yn agos i gael ei chynnwys yn yr Olympics yn y gorffenol a falle ei bod hi'n bryd ailgyflwyno' cais. Byddai hynny'n wych.

Y Dyfodol

Hoffwn i weld hoci tanddwr yn mynd o nerth i nerth, a gweld mwy o gyhoeddusrwydd yn cael ei roi i'r gamp. 'Dyn ni wastad yn croesawu aelodau newydd. Dwi'n meddwl bod y gamp ychydig fel marmite - 'dych chi naill ai yn ei hoffi yn fawr neu yn meddwl: 'Na, dyw hwn ddim i fi'.

Dewch lawr i'n gweld ni yn y Pwll Nofio Rhyngwladol ym Mae Caerdydd ar nosweithiau Mercher rhwng 9 a 10 yr hwyr, a pheidiwch ag anghofio'ch gwisg nofio!