Galw am well rheolaeth o'r diwydiant ffonau symudol

Dr Geoff Lloyd
Image caption Dr Geoff Lloyd

Dywed Cyngor Ar Bopeth (CAB) fod angen rheoleiddio'r diwydiant ffonau symudol yn well er mwyn rhwystro pobl rhag mynd i ddyled.

Yn ôl CAB, mae hefyd angen gweithredu er mwyn atal y cwmnïau ffôn rhag defnyddio'r hyn sy'n ymddangos fel "tactegau bwlio" wrth geisio casglu dyledion.

Daw'r galwadau ar ôl i Geoff Lloyd, meddyg o Bontypridd, ddod ag achos llys llwyddiannus yn erbyn EE ar ôl i'r cwmni godi tâl o filoedd o bunnoedd arno ar gam.

Dyfarnodd y llys yn erbyn EE a bu'n rhaid iddynt dalu £3,741.80 mewn iawndal a chostau.

Roedd Dr Lloyd wedi arwyddo cytundeb gyda'r cwmni ar gyfer ei fab. Roedd o'n credu fod y cytundeb yn gosod tâl uchafswm o £13.99 y mis.

Dywedodd ei fod wedi gofyn am gytundeb o'r fath oherwydd bod ei fab wedi cael biliau uchel iawn yn y gorffennol.

Talu dros £3,500

Cafodd ei "syfrdanu ac roedd yn geg agored", meddai, pan dderbynion nhw lythyr gan ei fanc yn dweud fod EE yn ceisio cymryd £1,500 o'i gyfrif.

"Roeddwn yn meddwl mai camgymeriad ofnadwy oedd hwn, felly fe es i'r banc a darganfod eu bod eisoes wedi cymryd £1,000 allan y mis blaenorol, a channoedd o bunnoedd cyn hynny hefyd."

Dywedodd ei fod wedi gorfod talu mwy na £3,500 dros gyfnod o bum mis.

Yn ôl Dr Lloyd, roedd EE yn fygythiol ac wedi defnyddio "tactegau bwlian" er mwyn mynd ar ôl y ddyled.

Ychwanegodd ei fod yn anodd siarad ag unrhyw un yn uniongyrchol, a'i fod wedi ceisio cysylltu sawl gwaith.

Dywedodd ei fod yn y broses o herio'r ddyled, pan gysylltodd casglwyr dyledion ag ef.

"Cefais lythyr yn gyntaf yn dweud y byddant yn dinistrio fy sgôr credyd pe na fyddwn yn talu'n syth.

"Wythnos yn ddiweddarach cefais lythyr yn dweud eu bod am anfon beili i gasglu eiddo o fy nhŷ."

Dywedodd llefarydd ar ran EE fod Dr Lloyd wedi arwyddo cytundeb lle nad oedd "unrhyw gyfeiriad at uchafswm ac a oedd yn datgan yn glir y byddai unrhyw ddefnydd y tu allan i'r cynllun yn golygu tâl a thelerau arferol EE y tu allan i amodau'r pecyn penodol."

Ychwanegodd fod modd i gwsmeriaid EE fonitro eu defnydd, ac roedd yna opsiynau i bobl oedd am reoli eu defnydd, er enghraifft drwy ddefnyddio opsiwn Talu wrth Fynd.

"Yn yr achos hwn fe benderfynodd Cynllun Barnu'r Gwasanaethau Cyfathrebu a Rhyngwyd nad oedd Dr Lloyd yn gymwys i dderbyn ad-daliad."

Arian i elusen

"O ganlyniad, roedd Dr Lloyd yn parhau i dderbyn llythyrau sy'n cael eu hanfon yn awtomatig yn gofyn am i ddyledion gael eu talu."

Mae Cyngor ar Bopeth yn derbyn tua 62,000 o gwynion y flwyddyn am ddyledion a chytundebau ffonau symudol

Dywedodd Alun Thomas, llefarydd ar ran CAB: "Rydym yn credu y dylai ffonau symudol gael eu rheoleiddio yn yr un modd a dŵr, trydan a nwy er mwyn cryfhau hawliau cwsmeriaid.

"Ar hyn o bryd, os ydym eisiau cerdyn credyd, mae'n rhaid gwneud cais am gerdyn credyd, ac fe fydd y cwmni yn ystyried beth allwch fforddio talu, a gosod terfyn yn unol â hynny. "

Dywedodd Dr Lloyd fod ganddo bryder am bobl sydd mewn sefyllfa debyg.

"Roeddwn i yn gallu fforddio talu, ond i rai pobl mae'n bosib na fyddant yn gallu cadw lan gyda thaliadau morgais, mae'n bosib y byddai tŷ yn cael ei adfeddiannu, i eraill fe allai olygu nad ydynt yn gallu fforddio talu'r rhent a bod landlord yn eu taflu mas."

"Mae'n annerbyniol fod cwmni yn gallu defnyddio tactegau bwlian o'r fath er mwyn casglu symiau mawr sydd wedi cynyddu heb eu bod nhw'n ymwybodol o hynny."

Fe wnaeth Dr Lloyd roi'r arian a dderbyniodd gan EE o ganlyniad i'r achos llys i elusen.

Dywedodd llefarydd ar ran y corff rheoleiddio Ofcom: "rydym wedi bod yn gweithio gyda gwasanaeth Cyngor ar Bopeth a darparwyr ffonau symudol er mwyn taclo nifer o'r materion yma.

"Byddwn hefyd yn disgwyl i ddarparwyr ymddwyn mewn modd cyfrifol wrth ddelio gyda chwsmeriaid sy'n cael trafferthion talu am wasanaethau. Pe bai gan CAB dystiolaeth o fwlian neu o roi pwysau annheg, byddwn yn croesawu cael gweld y dystiolaeth.