'Costau canser yn rhy ddrud i gleifion'

Money Image copyright Thinkstock

Byddai'r rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn methu ag ymdopi yn ariannol pe bai nhw â chanser oherwydd y cynnydd yng nghostau byw, yn ôl un elusen.

Mae Macmillan Cymru yn amcangyfrif fod y clefyd yn golygu cost o £760 y mis i'r salw sy'n dioddef. Byddai teulu cyffredin tua £270 yn brin bob mis, yn ôl amcangyfrif yr elusen.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu nhw wedi helpu i ariannu cynllun gan elusen Tenovus i roi cyngor i ddioddefwyr ynglŷn â budd-daliadau lles.

Mae elusen Macmillan yn annog pobl i edrych am gymorth er mwyn lleihau eu pryderon ariannol.

Y llynedd dywedodd Llywodraeth Cymru fod 3,000 o bobl wedi sicrhau taliadau o £13.2 miliwn oedd yn ddyledus iddynt oherwydd eu salwch.

Mae'r llywodraeth yn dweud eu bod wedi rhoi cymorth ariannol i Tenovus er mwyn helpu'r elusen i roi cyngor i bobl.

Maen nhw'n dweud fod hyn wedi sicrhau £2.2 miliwn o arian ychwanegol ar ôl i 9,000 gysylltu â'r elusen yn 2014-15.

Mae Macmillan yn dweud fod costau byw yn cynyddu o ganlyniad i ganser, gan fod pobl angen cymorth o ran teithio ac hefyd costau cynhesu tŷ. Mae pobl hefyd yn colli incwm gwaith oherwydd eu bod yn sâl.


Achos Cath Harding

Image copyright Michael Austen | Macmillan

Cafodd Cath Harding, 58, o Borthmadog, Gwynedd, ddiagnosis o ganser yn Ionawr 2015.

Dywedodd: "Cefais fy llorio yn llwyr. Hwn oedd y peth diwethaf oeddwn yn disgwyl iddyn nhw ddweud. Cefais wybod y byddwn i ffwrdd o'r gwaith am hyd 12 mis. Ac yna fe wnaeth fy nharo i. Sut oeddwn yn mynd i dalu biliau?

"Pan es i yn sâl mi gynyddodd fy nghostau hefyd. Roedd yn rhaid i mi brynu bara heb glwten- cost o £2 yn lle 35c. Ac fe wnaeth biliau gwresogi gynyddu oherwydd fy mod yn oer drwy'r amser."


Dywedodd Susan Morris, pennaeth gwasanaethau Macmillan Cymru: "Yng Nghymru mae 19,000 o bobl yn cael diagnosis canser bob blwyddyn ac erbyn 2022 mae disgwyl y bydd bron i hanner y boblogaeth yn cael diagnosis rhywbryd yn ystod eu bywyd.

"Yn ystod yr etholiadau diweddar i'r Cynulliad, fe wnaeth Macmillan Cymru ofyn am gynllun canser newydd, lle mae pawb sydd â chanser yn cael cynnig mynediad i gyngor ariannol - a hynny cyn bod problemau ariannol yn pentyrru."

Wrth gyfeirio at waith y llywodraeth flaenorol dywedodd llefarydd fod canllawiau wedi eu rhoi i fyrddau iechyd ers i arolwg arbennig o brofiadau cleifion gael ei gynnal yn 2013.

Mae'r canllawiau newydd yn diffinio rôl gweithiwr canser allweddol wrth geisio cynyddu nifer y bobl sy'n cael eu cyfeirio at dderbyn cymorth ariannol a chyngor.

Dywedodd hefyd eu bod yn cefnogi cleifion ar lefel ehangach drwy ddarparu presgripsiwn di-dâl a pharcio di-dâl mewn ysbytai.