58 ers '58: Prawf cyffuriau Rwsia 2003

Ers i Gymru gyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd yn 1958, mae'r tîm cenedlaethol wedi dod yn agos at wneud eu marc ar y byd pêl-droed rhyngwladol sawl tro. Mewn cyfres o erthyglau, bydd Cymru Fyw yn edrych yn ôl ar rai o'r adegau cyffrous orffennodd mewn siom wrth i Gymru foddi wrth ymyl y lan.

earnshaw
Image caption Robert Earnshaw yn parhau i ddathlu gôl dros Gymru yn 2006

Yr ymgyrch i gyrraedd rowndiau terfynol Euro 2004 oedd y mwyaf siomedig o'r cyfan o bosib.

Wedi i Mark Hughes gael ei benodi'n rheolwr yn 1999, gan ddod â dyddiau tywyll cyfnod Bobby Gould wrth y llyw i ben, roedd Cymru wedi profi'n dîm anoddach i'w curo yn ystod rowndiau rhagbrofol Cwpan y Byd 2002.

Fe gawson nhw sawl gêm gyfartal yn yr ymgyrch yna, ac wrth i Gymru anelu am Y Ffindir i agor yr ymgyrch i gyrraedd Euro 2004, roedd yr ysbryd yn uchel.

Ennill 2-0 yn Helsinki oedd y dechreuad gorau posib, ond fe aeth hynny'n well o lawer wedi i goliau Simon Davies a Craig Bellamy sicrhau buddugoliaeth o 2-1 yn erbyn Yr Eidal yn Stadiwm y Mileniwm fis yn ddiweddarach.

Roedd y ddwy gêm nesaf yn erbyn Azerbaijan, ac wedi dwy fuddugoliaeth arall ddisgwyliedig, roedd Cymru ar frig y grŵp gyda record 100% wedi pedair gêm.

Image copyright Huw Evans picture agency
Image caption Craig Bellamy yn sgorio i guro'r Eidal yn Stadiwm y Mileniwm

Yna fe ddechreuodd pethau fynd o'i le.

Bu'n rhaid ail-drefnu'r gêm yn erbyn Serbia a Montenegro wedi i'r gêm wreiddiol gael ei gohirio am resymau diogelwch, ac fe gafodd y gêm ei chwarae ym mis Awst - nid yr amser delfrydol o safbwynt ffitrwydd y chwaraewyr.

Aelod pwysig o'r garfan yn 2003 oedd Robert Earnshaw, ac mae e'n sicr nad oedd amseru'r ailchwarae yn fuddiol.

"Fe gafodd effaith fawr," meddai. "Roedden ni wedi paratoi am yr amserlen wreiddiol ac fe wnaeth gorfod chwarae'r gêm ym mis Awst daflu pawb.

"Doedden ni heb chwarae gyda'n gilydd ers pedwar neu bum mis... roedden ni'n hedfan ac fe ddylai'r hyder fod wedi parhau, ond ar ryw reswm wnaeth e ddim.

"Dyna pryd y gwnaethon ni ddangos diffyg profiad rhyngwladol dwi'n meddwl."

Fe gafodd Cymru gyfleoedd, ond colli'r gêm 1-0 oedd y canlyniad yn Belgrade.

Y gêm fawr nesaf oedd ymweliad â stadiwm enwog y San Siro yn Milan. Roedd Yr Eidal yn well tîm o lawer, ac er i Gymru ddal am awr, yr Eidalwyr enillodd o 4-0.

Wedi gêm gyfartal yn erbyn Y Ffindir a cholli gartref yn erbyn Serbia a Montenegro, fe orffennodd Cymru yn ail yn y grŵp - y rownd ailgyfle amdani felly, a Rwsia dros ddau gymal.

Ar yr olwg gyntaf, doedd gêm ddi-sgôr yn y cymal cyntaf yn Moscow ddim yn un drwg, fel y mae Robert Earnshaw yn ei gofio.

"Canlyniad da iawn ar y pryd - roedd Rwsia ar y pryd yn un o'r timau pêl-droed gorau yn y byd cofiwch, ac roedd hi'n ofnadwy o oer!

"Rwy'n cofio hyd heddiw... doeddwn i ddim yn y tîm i ddechrau ond yn gwybod y byddwn ni'n chwarae rhan rhywbryd yn y gêm, ac roedd e'n un o'r llefydd oeraf i mi fod erioed.

"Roedd y canlyniad yn dda oherwydd wnaethon ni ddim ildio, ac yn teimlo ein bod yn gallu eu curo nhw yn Stadiwm y Mileniwm.

"Yn bersonol mae'n gas gen i gemau cyfartal oddi cartref, oherwydd gall y tîm arall sgorio yn eich lle chi ac amddiffyn y fantais - mae'n well gen i fynd ac ennill oddi catref, ond dyna sut beth yw pêl-droed weithiau."

Ond yn dilyn y gêm daeth y newyddion bod un o chwaraewyr Rwsia - Igor Titov - wedi methu prawf cyffuriau, ac yna fe gafodd Cymru dro sâl arall gan yr awdurdodau pêl-droed.

Yn hytrach na rhoi unrhyw gosb i Rwsia, fe gafodd Titov - oedd yn eilydd na chafodd ei ddefnyddio yn Moscow - chwarae yn yr ail gymal yn Stadiwm y Mileniwm.

Image copyright Getty Images
Image caption Fe gafodd Titov (crys coch) waharddiad yn ddiweddarach ar ôl methu prawf cyffuriau yn erbyn Cymru

Mewn gêm agos, y Rwsiaid aeth â hi gyda gôl Vadim Evseev yn ddigon i dorri calonnau'r Cymry unwaith eto.

Er nad yw Robert Earnshaw yn chwerw, mae'n teimlo fod Cymru wedi cael cam. Dywedodd:

"Rwy'n credu pe byddai hynny wedi digwydd heddiw, fe fyddai'r awdurdodau wedi diarddel Rwsia neu rhywbeth. Mae'n benderfyniad anodd oherwydd unigolyn gafodd ei ddal, a doedd FIFA ddim yn gwybod beth i wneud.

"Fe fyddai newid y canlyniad wedi achosi problemau hefyd, ond roedden ni'n sicr yn teimlo y dylai rhywbeth fod wedi cael ei wneud."

Aeth y mater drwy'r llysoedd, ond er gwaetha' sawl ymgais gan Gymru i gael Rwsia wedi'u diarddel o'r gystadleuaeth, nhw aeth ymlaen i'r rowndiau terfynol.

Yn ddiweddarach, fe gafodd Titov ei wahardd am flwyddyn ond cafodd Rwsia erioed mo'u cosbi.