Carwyn Jones yn pwyso a mesur ei gabinet newydd

carwyn y sgwrs
Image caption Mae disgwyl i Carwyn Jones benodi ei gabinet o fewn y dyddiau nesa'

Bydd y Prif Weinidog, Carwyn Jones, wrthi'n pwyso a mesur ei gabinet newydd ddydd Iau, wedi i ACau gymeradwyo'n ffurfiol cytundeb trawsbleidiol sy'n caniatáu iddo barhau wrth y llyw.

Wedi cytundeb â Phlaid Cymru - wnaeth ennill 12 sedd o'r 60 yn yr etholiad bythefnos yn ôl, o'i gymharu â 29 Llafur - fe gymeradwywyd Mr Jones yn ddiwrthwynebiad ddydd Mercher.

Daeth y cytundeb wythnos ar ôl i'r bleidlais gyntaf orffen 29-29, gyda phob aelod o'r wrthblaid, ac eithrio'r Democrat Rhyddfrydol Kirsty Williams, yn cefnogi arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood.

Mae'r ddwy blaid bellach wedi cytuno i ganiatáu i Mr Jones - sydd wedi bod yn brif weinidog ers 2009 - i ffurfio llywodraeth.

Bu cyfres o gyfaddawdau ar bolisi a chytundeb i ymgynghori ar y Gyllideb, deddfwriaeth a datganoli pellach.

Cabinet

Mae disgwyl i benodiadau i'r cabinet newydd ddilyn, gydag ambell i AC yn disgwyl dyrchafiad.

Penderfynodd Edwina Hart a Huw Lewis, gweinidogion yn y Cabinet diwethaf, beidio ag ymladd yr etholiad, tra colli yn Rhondda oedd hanes Leighton Andrews.

Daeth i'r amlwg hefyd wythnos ddiwethaf fod cynnig o sedd yn y Cabinet wedi'i wneud i'r Democrat Rhyddfrydol, Kirsty Williams.

Fe all Mr Jones ailstrwytho'r Cabinet, gyda'r posibilrwydd o lai o swyddi.

Dydd Mercher dywedodd wrth ACau: "Er mwyn datblygu polisïau a chyflawni o galon y Llywodraeth, byddwn yn sefydlu Swyddfa'r Cabinet newydd.

"Blaenoriaeth gyntaf y swyddfa newydd fydd sefydlu cynlluniau cyflawni ar gyfer chwe phrif adduned maniffesto Llafur Cymru."