Cymhorthdal bysiau Llanfyllin: Cyflwyno her gyfreithiol

Ysgol Llanfyllin

Mae cefnogwyr Ysgol Uwchradd Llanfyllin wedi cyflwyno her gyfreithiol yn erbyn penderfyniad Cyngor Powys i atal yr ysgol rhag rhoi cymhorthdal cludiant i rai disgyblion.

Ers pum mlynedd mae'r cyngor yn dweud fod yr ysgol wedi bod yn torri un o'i bolisïau trwy wario rhan o'i chyllideb ar fysiau i gario plant o'r tu allan i'r dalgylch.

Dros bum mlynedd, mae'r ysgol wedi gwario bron i £500,000 ar gymhorthdal bysiau, ac eleni mae tua 200 o blant yn elwa - 150 ohonyn nhw'n dod i'r ysgol o ardal Croesoswallt yn Sir Amwythig.

Mae Cyngor Powys wedi dweud fod rhaid dod a'r cymhorthdal i ben o fis Medi ond yn ôl rhieni byddai cost cludiant iddyn nhw'n codi dair gwaith yn fwy na'r gost bresennol ac maen nhw'n barod i wneud cais am adolygiad barnwrol o'r penderfyniad.

Mae rhieni wedi codi £2,000 ar gyfer eu hymgyrch ac mae bargyfreithiwr ar eu rhan wedi gyrru llythyr at y cyngor yn dweud y bydd cais am adolygiad barnwrol yn cael ei wneud os nad yw'r penderfyniad yn cael ei wyrdroi.

Image caption Pencadlys Cyngor Sir Powys

Richard Lloyd yw'r cyfreithiwr sy'n cydlynu'r cysylltiad rhwng y bargyfreithiwr â'r rhieni ac mae ganddo blentyn yn Ysgol Llanfyllin.

Wrth siarad am y llythyr cyfreithiol dywedodd Mr Lloyd: "Sialens yw e i benderfyniad y Cyngor i wahardd yr ysgol rhag defnyddio'i chyllideb i gyfrannu at y gost o fysio plant i mewn o tu allan y dalgylch.

"Fe allwn ni wneud cais maes o law am adolygiad barnwrol i weld beth oedd y camau gafodd eu cymryd gan y Cyngor [wrth ffurfio'r polisi], i weld os oedd yn gywir, yn gyfreithiol gywir."

'Alla i ddim talu'r gost'

Mae un rhiant, Ruth Evans sy'n byw yng Nghroesoswallt, yn anfon ei merch i Ysgol Llanfyllin er mwyn cael addysg Gymraeg. Ar hyn o bryd mae hi'n cyfrannu £240 y flwyddyn at gost y cludiant.

Pe bai'r trefniant cymhorthdal yn dod i ben fe allai'r gost fod tair neu bedair gwaith yn uwch. Fyddai Ruth ddim yn gallu fforddio hynny, meddai.

"Bydd rhaid i'r gost aros yn debyg i'r hyn yw hi ar hyn o bryd er mwyn i Lydia barhau yn Ysgol Llanfyllin. Alla i ddim talu'r gost os nad yw'r sybsidi ar gael."

Mae Lydia ym mlwyddyn 8 yn Ysgol Llanfyllin ac yn dysgu Cymraeg fel rhan o raglen trochi yr ysgol. Mae'n dweud ei bod hi'n dilyn y rhan fwyaf o'i phynciau yn Gymraeg ar wahan i addysg gorfforol a chelf, a'i bod am aros yn Ysgol Llanfyllin.

Ond mae Cyngor Powys yn dweud fod y cymhorthdal yn groes i'r polisi ariannu ysgolion, oherwydd dylai'r gyllideb fod ar gyfer addysg y disgyblion ac nid ar gyfer talu cytundeb bysiau.

Yn ôl y cyngor, fe gafodd y polisi ei gyflwyno yn 2008 ac fe roddwyd tair blynedd i'r ysgolion addasu cyn i'r polisi ddod i rym yn 2011.

Mae'r cyngor yn cynnal ymchwiliad i amgylchiadau cymhorthdal Llanfyllin ac mae disgwyl i'r Cabinet drafod y casgliadau maes o law.