Ymchwil newydd yn taflu goleuni ar fywyd Tich Gwilym

tich gwilym

Mae'r diweddar Tich Gwilym yn adnabyddus am chwarae gitâr gyda rhai o artistiaid mwyaf eiconig y sîn roc Gymraeg.

Ond mae ymchwil academaidd newydd sydd wedi cael ei gyhoeddi gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn taflu goleuni ar fywyd a doniau'r cerddor adnabyddus.

Bu'r cerddor Rhys 'Barf' James yn cyfweld rhai o gerddorion disgleiriaf Cymru er mwyn ceisio dod i adnabod Tich Gwilym, fu farw yn 2005.

Bu Mr James yn siarad â Siân James, Geraint Jarman, Dewi 'Pws' Morris a Peredur ap Gwynedd ymysg eraill.

Yn ogystal â llunio bywgraffiad a disgyddiaeth manwl, bu Rhys James yn astudio techneg Tich, gan baratoi sgorau, clipiau fideo a ffeiliau sain i gynorthwyo cerddorion eraill i ddeall sut roedd yn creu ei sain unigryw.

'Meistr technegau'

"Roedd Tich yn feistr ar bob math o dechnegau ar y gitâr, ac yn gallu eu cyflawni'n ddiymdrech yng nghanol caneuon," meddai Mr James.

"Rydw i wedi creu esiamplau o arddull chwarae Tich ar gyfer gitaryddion.

"Y bwriad yma yw dangos rhai o'i dechnegau a'i syniadau fel man cychwyn, gan obeithio y bydd yn ysbrydoli gwrando mwy treiddgar."

Cafodd Mr James grant gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol i wneud ymchwil ar un o'i arwyr cerddorol wedi iddo sylweddoli fod cenhedlaeth o Gymry ifanc wedi colli adnabod ar Tich Gwilym.

Ysbrydoli myfyrwyr

"Pan holais ddosbarth o fyfyrwyr cerdd a oeddynt wedi clywed am Tich Gwilym, doedd neb wedi clywed amdano," meddai.

"Y gobaith yw y bydd y gwaith hwn yn rhoi rhagarweiniad i'w fywyd cerddorol, gan anelu at ysbrydoli myfyrwyr y genhedlaeth nesaf i ymddiddori yn ei gerddoriaeth ac i ddysgu o'i berfformiadau.

"Credaf ei fod yn hollol briodol fod Tich Gwilym yn cael ei adnabod fel eicon Cymraeg ac un o'r gitaryddion gorau o Gymru, os nad y byd."