Tata: Llywodraeth yn ystyried newid amodau cronfa bensiwn

dur

Mae Llywodraeth Prydain yn ystyried newid amodau cronfa pensiwn Dur Prydain - sydd werth £15 biliwn - mewn ymdrech i ddiogelu'r diwydiant yn y DU.

Mewn datganiad ysgrifenedig yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Iau, mae disgwyl i weinidogion gyhoeddi ymgynghoriad allai arwain at lai o bensiwn i weithwyr.

Mae'r gronfa bensiwn wedi cael ei ystyried yn un o brif feini tramgwydd y busnes i Tata ym Mhrydain. Fe allai newid yr amodau wneud gwerthu'r busnes yn haws, neu hyd yn oed argyhoeddi Tata i gadw'i afael ar ei fusnes yn y DU.

Fe fyddai unrhyw newid yn un dadleuol am y gallai rhai ei ystyried yn gynsail peryglus i'r dyfodol.

Ystyried ceisiadau

Yn y cyfamser, mae cwmni dur Tata yn parhau i ystyried ceisiadau am weithfeydd dur y cwmni yn y DU, meddai'r cwmni.

Roedd disgwyl cyhoeddi rhestr fer o geisiadau posib yn dilyn cyfarfod o fwrdd y cwmni ddydd Mercher. Ond dywedodd cyfarwyddwr ariannol y cwmni, Koushik Chatterjee, fod y ceisiadau'n dal i gael eu hystyried.

Roedd Ysgrifennydd Busnes Prydain, Sajid Javid a Phrif Weinidog Cymru, Carwyn Jones wedi teithio i Mumbai i gwrdd â bwrdd Tata.

Dywedodd Mr Chatterjee: "Rydym yn y broses o bwyso a mesur y cynigion sydd wedi dod. Rydym mewn rhan gyfrinachol o'r broses felly mae'n rhaid i chi roi amser i'r cwmni bwyso a mesur y ceisiadau."

Fe ddaeth dyddiad cau unrhyw geisiadau i ben ddydd Llun.

Image caption Stephen Kinnock

'Angen sicrwydd'

Wrth ymateb i honiadau fod yna adroddiadau y gallai cwmni Tata ailystyried eu penderfyniad i werthu, dywedodd Stephen Kinnock, AC Aberafan, sy'n cynnwys gwaith dur Port Talbot, wrth raglen Good Evening Wales y BBC fod y gweithwyr wedi torri pob math o record yn ddiweddar.

"Maen nhw wedi cynhyrchu dur o'r ansawdd gorau, mae'n fusnes sydd i fyny ac i lawr ac os yw Tata am gadw'r busnes yna 'ma hynny'n iawn, ond beth sydd ei angen wedyn yw sicrwydd go iawn fod nhw am aros gyda'r diwydiant am y tymor hir."

Ychwanegodd: "Fe ddylai cyfarfod Bwrdd Tata ym Mumbai wedi dod a darlun mwy eglur ynglŷn â'r broses o werthu, ond rydym bron wedi aros yn ein hunfan, a does yna ddim rhestr fer wedi ei chyhoeddi.

"Mae angen dod a'r ansicrwydd i ben."

"Mae'n hanfodol fod Tata Steel yn cwblhau eu haddewid i fod yn gwmni cyfrifol, a phwy bynnag fydd y perchennog ar ddiwedd y broses, mae angen sicrhau fod y trosglwyddiad yn sicrhau ffyddlondeb, ymddiriedaeth a pharch y gweithlu."

Mae Tata wedi gwrthod dweud sawl cwmni sydd wedi gwneud cais, ond fe ddywedodd yn gynharach yn y mis bod saith cais gwahanol wedi dangos diddordeb yn y safleoedd dur.

Bygythiad i swyddi

Yn gynharach eleni, penderfynodd Tata werthu eu canolfannau cynhyrchu dur yn y DU, gan roi miloedd o swyddi dan fygythiad.

Yn ogystal â'r safle ym Mhort Talbot, sef y gwaith dur mwyaf yn y DU, mae gan Tata ganolfannau yng Nghasnewydd a Rotherham.

Credir bod cwmni Excalibur a Liberty House yn barod i weithio gyda'i gilydd i gymryd rheolaeth o'r safleoedd.

Dywedodd Mr Jones yn ystod Cwestiynau'r Prif Weinidog ddydd Mawrth - er bod gan gais Excalibur arbenigedd technegol sylweddol - roeddynt angen codi rhagor o arian.

Image caption Mae'r gorymdeithwyr eisiau strwythurau diwydiannol clir ar waith i sicrhau bod dyfodol i'r diwydiant

Yn y cyfamser, fe brostestio cannoedd o weithwyr dur yn Llundain ddydd Mercher i dynnu sylw at yr argyfwng sy'n wynebu eu diwydiant yn y DU.

Dywedodd arweinydd y blaid Lafur, Jeremy Corbyn, yn y brotest: "Mae'r diwydiant yn gryf. Mae'r gymuned yn gryf. Mae'r gweithwyr yn fedrus iawn. Maen nhw wedi adeiladu popeth sydd yn y wlad hon: pob ffordd, pob rheilffordd, pob adeilad newydd o achos y gweithwyr dur a'r diwydiant dur. Ddylen ni ddim â chael gwared arnyn nhw. Ni ddylie'r diwydiant gael ei dinistrio, ac fe wnawn ni'n sicr na fydd yn cael ei ddinistrio."

Dywedodd ysgrifennydd cyffredinol Cynghrair yr Undebau Llafur, Frances O'Grady, y dylai'r DU ddilyn yr UDA a gosod cyfyngderau caeth er mwyn atal China rhag gwaredu dur ar farchnadoedd y byd.