Cwest Cheryl James: Galw am gyhoeddi adroddiad cam-drin

Cheryl James
Image caption Bu farw Cheryl James yn 1995 ym marics Deepcut

Mae galwadau wedi eu gwneud bod angen ailedrych ar ddogfennau o'r honiadau o gam-drin rhywiol a chorfforol yng ngwersyll Deepcut.

Bu farw Cheryl James, milwr 18 oed o Langollen, yn 1995 ac mae ail gwest i'w marwolaeth yn cael ei gynnal ar hyn o bryd.

Cafwyd hyd i gorff y Preifat James gyda bwled yn ei phen.

Roedd hi'n un o bedwar milwr fu farw yn y gwersyll rhwng 1995 a 2002 yng nghanol honiadau o fwlio a chamdriniaeth.

Mae'r fyddin yn honni bod y Preifat James wedi wedi lladd ei hun ond mae ei rhieni yn dadlau nad oedd ymchwiliad ddigon trylwyr.

Fe wnaeth Des a Doreen James gwestiynu os wnaeth diwylliant o fwlio gyfrannu at ei marwolaeth.

Diwedd cwest

Mae Aelod Seneddol Pen-y-bont, Madeline Moon wedi dweud wrth raglen Week In Week Out ei bod am i'r Ysgrifennydd Amddiffyn ofyn i'r heddlu a'r milwr beth ddigwyddodd i filwyr gafodd eu cyhuddo gan filwyr eraill o dreisio, ymosodiadau a bwlio rhwng 1995 a 2002.

Cafodd yr honiadau eu cynnwys mewn dogfen gan Heddlu Surrey pan wnaeth swyddogion ymchwilio eto i'r marwolaethau yn 2002, a chawson nhw eu hamlygu yn 2006 gan adolygiad annibynol.

Nid oedd y fyddin na Heddlu Surrey am wneud sylw ar y ddogfen, ond dywedodd y fyddin bod marwolaeth y Preifat James wedi cael effaith fawr ar eu dyletswydd gofal.

Dywedodd Ms Moon, sy'n aelod o'r Pwyllgor Dethol Seneddol ar Amddiffyn: "Os wnaethon nhw gynnal ymchwiliad dydw i ddim yn deall pam na fydden nhw'n esbonio hynny, oherwydd mewn ffordd dyna fyddai'r peth iawn i'w wneud.

"Os yn hytrach cafodd y dystiolaeth ei roi mewn bocs a'i roi ar silff a'i anwybyddu, yna nid yw cyfiawnder wedi ei wneud i unrhyw un."

Image copyright PA
Image caption Bu farw'r Preifatiaid Benton, James, Gray a Collinson yn Deepcut rhwng 1995 a 2002

Bu'r rhaglen yn siarad hefyd a rhieni Cheryl James am eu hymdrech i ddod o hyd i'r gwirionedd am farwolaeth eu merch.

Dywedodd mam Cheryl, Doreen James: "Os yw e'n blentyn i chi fe wnewch chi frwydro i'r diwedd. Dyna beth mae unrhyw riant yn ei wneud. Rwy'n gobeithio nawr ein bod wedi paratoi'r ffordd ar gyfer rheini eraill.

"Maen nhw angen gwybod bod help ar gael, ac fe fydd yna gyfiawnder yn y pen draw."

Dywedodd Mr James: "Mae gen i bob parch at y barnwr ac mi ydyn ni yn cydnabod ein bod ni wedi dilyn hyn mor bell ac y gallwn ni gan ystyried yr amgylchiadau."

Ar ddechrau'r cwest mi wnaeth y Brigadydd John Donnelly ymddiheuro i deulu Cheryl James am y methiannau oedd wedi bod yn y gorffennol ym marics Deepcut.

Week in Week Out, 10.35pm BBC One Wales, 31 Mai.