Uned Hergest: 'Nifer cynyddol o achosion' o hunanladdiad?

hergest

Mewn cwest yn Llangefni ddydd Mercher, cofnododd crwner reithfarn naratif yn achos marwolaeth ffermwr 56 oed o Lanfechell, ger Amlwch, ar Ynys Môn.

Roedd Elfed Hughes wedi lladd ei hun ar ei fferm Bwchanan, Mynydd Mechell, fis Medi'r llynedd.

Wedi'r cwest, dywedodd y crwner ei fod yn delio â "nifer cynyddol" o achosion o hunanladdiad, oedd â chysylltiad ag unedau fel Hergest.

Roedd Mr Hughes yn dioddef o salwch meddwl, ac roedd ei deulu wedi crefu ar y staff yn Uned Hergest yn Ysbyty Gwynedd i beidio gadael iddo ddod adref.

Ddeuddydd yn ddiweddarach roedd Mr Hughes wedi crogi ei hun.

Yn ôl Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, maen nhw wedi ymchwilio i'r achos ac wedi dysgu gwersi.

Clywodd y cwest fod Mr Hughes yn "ŵr holliach" tan fis Mai'r llynedd pan fu digwyddiad ar y fferm.

Roedd o wedi gweld rhywun yn ymddwyn yn amheus ac roedd hynny wedi ei ddychryn, ac ers hynny datblygodd baranoia cyffredinol.

Image caption Bu farw Mr Hughes fis Medi'r llynedd

Clywodd y cwest fod Mr Hughes wedi dechrau poeni byddai pobol yn dwyn o'r fferm, ac roedd ei agwedd at fywyd wedi mynd yn "gwbwl negyddol" ac roedd o'n bryderus drwy'r amser.

Ddechrau Awst cafodd ei weld gan staff yn Uned Hergest, ac ar y dechrau bu gweithwyr iechyd meddwl yn ymweld ag o yn ei gartref.

Ond fe wnaeth ei gyflwr ddirywio a daeth penderfyniad i'w gadw yn yr uned dan y ddeddf iechyd meddwl am bum wythnos.

Ar ddiwedd y cyfnod, ar 11 Medi, cafodd ei ryddhau ond roedd ei deulu yn bryderus gan ei fod wedi ceisio lladd ei hun.

Dywedodd ei fab, Stephen Hughes, wrth y cwest fod y teulu wedi "ymbil ar staff yr uned i'w gadw i mewn". Ond ar 18 Medi, cafodd ei ddarganfod mewn sied wedi crogi ei hun.

Cwyn ffurfiol

Mae'r teulu wedi cyflwyno cwyn ffurfiol i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr am y modd y cafodd Mr Hughes ei drin.

Ar ôl i'r cwest ddod i ben dywedodd Stephen Hughes ei fod yn "gobeithio na fyddai rhaid i unrhyw deulu arall orfod dioddef" fel y gwnaethon nhw.

Wrth gofnodi rheithfarn naratif, dywedodd y Crwner Dewi Pritchard Jones fod yna "nifer cynyddol o achosion" o ddynion yn lladd eu hunain yn dod i'w sylw a bod ganddo dros 15 o achosion tebyg i'w clywed yn ystod y misoedd nesaf, "llawer ohonyn nhw gyda chysylltiad ag Uned Hergest" meddai.

Mewn ymateb wedi'r cwest dywedodd llefarydd ar ran bwrdd iechyd Betsi Cadwaladr: "Hoffem unwaith eto gydymdeimlo'n ddiffuant â theulu Mr Hughes. Rydym wedi cynnal ymchwiliad i ofal Mr Hughes a byddwn yn cwrdd â'i deulu i rannu ein casgliadau ac esbonio'r gwersi rydym wedi eu dysgu o hyn.

"Byddwn hefyd yn ceisio cwrdd â'r crwner i drafod unrhyw bryderon a gafodd eu codi yn y cwest."