Refferendwm Ewrop: Mesur dylanwad y wasg

Yr ymgyrch
Image caption Mae'r ddwy ochr yn ceisio denu pleidleiswyr wrth i'r refferendwm agosáu

Llai nag wythnos i fynd, ac mae'r dadlau dros Ewrop yn ddi-baid yn ein papurau newydd, ar y we, ac ar y radio a theledu.

Ond i ba raddau ydyn ni'n cael ein dylanwadu gan erthyglau, tudalennau blaen a rhaglenni bob bore a nos?

Am flynyddoedd mae gwleidyddion wedi trio ennill cefnogaeth papur y Sun, sydd wythnos yma wedi cefnogi'r ymgyrch i adael.

Mae papurau eraill fel The Times wedi datgan o blaid aros yn yr undeb, tra bod y Western Mail ac eraill wedi dangos tueddiad, os nad ymrwymiad lawn, tuag at un ochr neu'r llall.

Yn ôl Marc Webber, cyn is-olygydd The Sun Online, mae'r papurau a'u gwefannau yn adlewyrchu barn eu darllenwyr, yn hytrach na'u dylanwadu.

Image caption Papur newydd The Sun yn datgan ei cefnogaeth i'r ymgyrch gadael

"Rwy'n credu mae 'na berthynas cryf yn bodoli yn barod rhwng y person sy'n prynu'r papur a'r papur ei hun. Dyna pam mae pobl yn prynu'r papur yna, ac yn cytuno gyda beth mae'r papur yn dweud.

Mae lot o bobl sy'n prynu'r papurau, neu yn darllen yr erthyglau ar lein mewn oed erbyn hyn. Os ydych chi'n chwilio am ryw fath o ddylanwad ar bobl ifanc, mae'n rhaid ystyried y rhwydweithiau cymdeithasol fel Facebook, Twitter a Snapchat."

Cwmni o'r enw Blurrt yng Nghaerdydd sy'n cadw golwg ar y rhwydweithiau cymdeithasol.

Ar y cyd gyda Twitter a'r Press Association, mae Blurrt wedi dadansoddi'r data i greu delweddau a graffiau i ddangos pynciau llosg y rhwydweithiau cymdeithasol.

Dywedodd prif weithredwr Blurrt, Jason Smith, bod yr ymgyrch i adael yr UE wedi hawlio'r drafodaeth ar Twitter.

Image caption Mae adran olygyddol y Financial Times yn galw ar ei darllenwyr i bleidleisio i aros yn rhan o'r Undeb Ewropeaidd

"Fwy na thebyg maen nhw'n ystyried ei hun i fod y gwanaf, ac er mwyn osgoi'r rhwystrau sydd o'u blaenau, maen nhw a'u cefnogwyr yn hyrwyddo eu hun fwy ar y cyfryngau cymdeithasol na'r ymgyrch i aros yn yr UE, ble mae'r sefyllfa yn fwy o status quo."

Mae'r drafodaeth wedi cynyddu ar Twitter wrth i bobl ymateb i ddigwyddiadau yn yr ymgyrch sydd wedi'u hadrodd gan y wasg draddodiadol, ond dywedodd Jason Smith bod y drafodaeth ar lein yn negyddol ei naws.

"Dydyn ni ddim yn unig yn mesur cynnwys y negeseuon, ond hefyd yr emosiwn sydd ynghlwm a'r geiriau hynny. Beth sy'n drawiadol ydy'r naws negyddol iawn sy'n cael ei fynegi, yn nhermau ofn a dicter."

Mae Marc Webber o'r farn fod y ffordd ry'n ni'n ymddwyn ar y rhwydweithiau cymdeithasol yn debyg iawn i'r arferiad o brynu papur sy'n cefnogi'r un gwerthoedd.

Image caption Mae'r refferendwm yn bwnc sydd yn cael ei drafod ar y rhwydweithiau cymdeithasol

"Mae'r un peth yn digwydd ar y rhwydweithiau cymdeithasol a oedd yn digwydd yn y papurau. Mae pobl yn chwilio am bobl eraill gyda'r un agwedd, i ddylanwadu arnyn nhw, ac i benderfynu sut i bleidleisio."

Ychydig ddyddiau yn unig sydd gan y ddwy ochr i ledaenu eu negeseuon. Felly dylech ddisgwyl eu clywed yn uwch nag erioed ar y we, ar y radio a theledu ac yn y papur newydd nes bod y gorsafoedd pleidleisio yn cau nos Iau.