Aelod UKIP i gadeirio pwyllgor hinsawdd y Cynulliad

Senedd

Un o Aelodau Cynulliad UKIP fydd yn cadeirio Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad, yn dilyn cytundeb trawsbleidiol ym Mae Caerdydd.

Mae'r 13 pwyllgor wedi eu rhannu ymysg y pleidiau yn seiliedig ar nifer yr aelodau sydd ganddyn nhw yn y Senedd.

Aelod Cynulliad Llafur fydd yn cadeirio chwech o'r pwyllgorau, gan gynnwys addysg, Plaid Cymru'n cadeirio tri, gan gynnwys iechyd, a'r Ceidwadwyr yn cadeirio dau, gan gynnwys yr economi.

Y Pwyllgor Newid Hinsawdd fydd yr unig bwyllgor dan gadeiryddiaeth aelod o UKIP.

Mae'r cam yn debygol o fod yn un dadleuol, gan fod y blaid yn y gorffennol wedi cwestiynu ai pobl sy'n gyfrifol am newid hinsawdd.

Image caption Dydi Nathan Gill ddim yn cytuno mai dyn sy'n gyfrifol am newid yr hinsawdd

Dywedodd arweinydd y Blaid yng Nghymru, Nathan Gill, y llynedd: "Dydyn ni ddim yn cytuno mai dyn sy'n gyfrifol am newid yr hinsawdd.

"Rydyn ni'n credu ei fod yn rhyfygus, a ry' ni hefyd yn credu fod llywodraethau wedi sylweddoli fod hyn yn ffordd wych o drethu pobl ac y bydd pobl yn dweud "diolch am ein trethu ni achos eich bod chi'n mynd i achub y byd."

'Cywilydd'

Dywedodd aelod Cynulliad Llafur Llanelli, Lee Waters:"Mae'n gywilydd bod plaid sydd ddim yn credu mai dyn sy'n gyfrifol am newid hinsawdd... yn mynd i cadeirio'r pwyllgor cynulliad sydd a chyfrifoldeb am y pwnc."

"Mae llawer o bobl yn anhapus am hyn. Mae'n ffaith fod nifer fawr o bobl wedi pleidleisio dros UKIP a bod ganddi grwp sylweddol yma. Mae'r Cynulliad yn gweithio ar sail cydsyniol ac o ganlyniad mae ganddyn nhw hawl i gadeirio un pwyllgor."

"Dydy UKIP fel plaid ddim yn credu fod gweithredoedd dyn wedi gwaethygu newid hinsawdd, a dydyn nhw ddim yn cefnogi polisiau i fynd i'r afael a'r effeithiau gwaethaf."

"Mae arnon ni gyfrifoldeb i genedlaethau'r dyfodol, a dyna un o'r rhesymau y dois i fewn i wleidyddiaeth."

'Heb ymgynghori'

Wrth ymateb i'r feirniadaeth, dywedodd llefarydd ar ran UKIP:" Mae gan UKIP ymrwymiad i gymryd cyfrifoldeb am genhedlaethau'r dyfodol, a dyna pam i ni ymgyrchu dros adael yr Undeb Ewropeaidd, ac rydym yn falch fod mwyafrif pleidleiswyr Cymru'n cytuno â ni."

"Mae cadeiryddiaeth y pwyllgor hwn wedi ei roi heb i neb ymgynghori â ni.

"Os oes gan Mr Waters unrhyw wrthwynebiad i UKIP gadeirio'r pwyllgor, mae e'n beirniadu rheolwr busnes ei blaid ei hun, Jane Hutt, a gytunodd i hyn heb ymgynghori â ni."

"Fel grwp llai, gallwn gytuno ymhlith ein gilydd pwy fydd yn cadeirio, a'r consensws yw mai Mark Reckless ddylai wneud hynny."

'Proses dryloyw'

Bydd Aelodau Cynulliad yn cymeradwyo'r cytundeb ar y pwyllgorau yn ddiweddarach, gyda chadeiryddion unigol yn cael eu hethol trwy bleidlais gudd ddydd Mercher.

Dywedodd y Llywydd, Elin Jones: "Bydd y newid hwn yn sicrhau bod y broses ar gyfer ethol cadeiryddion pwyllgorau yn un agored a thryloyw, ac yn rhoi llawer mwy o awdurdod ac annibyniaeth i'r cadeiryddion.

"Bydd yn gosod sail gadarn a fydd yn galluogi'r Cynulliad i gyflawni nod Comisiwn y Cynulliad o ddarparu gwaith craffu trylwyr ac ystyrlon."

Y Dirprwy Lywydd, Ann Jones fydd yn cadeirio'r pwyllgor craffu ar waith y Prif Weinidog.