'Roedd marwolaeth fy mab yn ofer'

Richard Keys Image copyright Teulu Richard Keys
Image caption Bu farw'r is-gorpral Richard Keys, 20, o Lanuwchllyn ger y Bala, yn 2003

Mae tad i filwr gafodd ei ladd yn Irac yn 2003 yn dweud mai ofer oedd ei farwolaeth.

Bu farw Richard Keys bedwar diwrnod cyn ei ben-blwydd yn 21 oed. Roedd yn un o 14 o Gymry gafodd eu lladd tra'n gwasanaethu yn Irac.

Mewn ymateb i adroddiad Chilcot, gafodd ei gyhoeddi ddydd Mercher, dywedodd ei dad, Reg: "Pan dwi'n edrych ar Irac, ac ar ein sgriniau teledu ni heddiw - ar y 200 a gafodd eu lladd ychydig ddyddiau'n ôl, alla i ond dod i'r casgliad i fy mab farw'n ofer."

Image caption Reg Keys yn ymateb i gasgliadau adroddiad Chilcot

Mae Reg Keys wedi ymgyrchu yn erbyn y penderfyniad i fynd i ryfel ers blynyddoedd.

Yn etholiad cyffredinol 2005, safodd yn erbyn Mr Blair fel ymgeisydd annibynnol gwrth-rhyfel yn etholaeth Sedgefield, a dywedodd ar y pryd fod hynny wedi gorfodi'r Prif Weinidog "i wynebu'r wasg ryngwladol a gwrando ar yr hyn yr oeddwn wedi bod yn ysu i ddweud wrtho... pŵer ei benderyniad i fynd â Phrydain i ryfel".

Image caption Teuluoedd yn ymateb i'r adroddiad damniol

Un arall gafodd ei ladd oedd Alec Maclachlan o Lanelli. Fe wasanaethodd yn Irac fel milwr cyn dychwelyd yno'n swyddog diogelwch preifat yn 2006, pan gafodd ei herwgipio a'i ladd.

Dywedodd ei rieni fod yr adroddiad wedi ei gwneud hi'n glir mai "pwdl George Bush" oedd Mr Blair.

Image copyright Teulu Alec MacLachlan
Image caption Bu farw Alec Maclachlan yn 2006

Yn ôl Peter Maclachlan, roedd yr adroddiad "yn un ffeithiol. Doedd e'n dal dim yn ôl."

Ond ychwanegodd nad oedd yn credu fod y rhyfel yn seiliedig ar gelwydd, er bod "angen ystyried y sgileffeithiau lawer yn hirach yn y dyfodol."