Rhybudd am oedi i Metro De Cymru

metro de cymru Image copyright Metro

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi rhybuddio ei bod hi'n bosib y bydd yn rhaid addasu'r cynlluniau ar gyfer Metro De Cymru yn sgil y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd.

Fe gyfaddefodd Mr Jones y gallai'r prosiect wynebu oedi hefyd, gan nad oes sicrwydd eto y bydd llywodraeth San Steffan yn darparu'r un lefel o gyllid â'r hynny gafodd ei addo gan Ewrop.

Roedd Llywodraeth Cymru wedi amcangyfrif y byddai cam cyntaf datblygu'r Metro yn costio £600m, gyda £125m o'r arian hwnnw'n dod o Lundain a £150m yn dod oddi wrth gronfa datblygu rhanbarthol Ewropeaidd.

Mynnodd Carwyn Jones y byddai'r cynllun yn mynd yn ei flaen, fodd bynnag, gan y byddai'n "arwydd pwysig i gyflogwyr bod Cymru'n dal ar agor ar gyfer masnachu".

Ond fe fynnodd arweinydd y Ceidwadwyr yn y Cynulliad, Andrew RT Davies, bod y Prif Weinidog yn defnyddio'r ansicrwydd ynglŷn ag arian Ewropeaidd er mwyn osgoi rhoi mwy o fanylion am gynlluniau gwario'r llywodraeth Lafur yng Nghaerdydd.

'Twll yn y gyllideb'

Wrth siarad yn y Siambr ddydd Mawrth dywedodd Carwyn Jones bod canlyniad y refferendwm wedi "newid pethau'n sylfaenol" ac nad oedd e am wneud addewidion "y gall ein llywodraeth ei chael hi'n anodd eu cyflawni".

"Rydw i felly yn gohirio cyhoeddi'n Rhaglen Lywodraeth tan fis Medi, yn y gobaith y bydd gennym ni erbyn hynny wybodaeth fwy cadarn er mwyn gallu gwneud asesiad realistig o'n sefyllfa ariannol," meddai'r Prif Weinidog.

"Mae cymaint wedi newid mewn cyfnod o ychydig wythnosau ers etholiadau'r Cynulliad ym mis Mai. I lawer ohonom, mae'n teimlo fel petaen ni'n byw mewn byd cyfochrog. Roedd y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd yn un anferth ac, fel dw i wedi dweud, dyw goblygiadau go iawn y bleidlais dal ddim yn glir - yn ariannol, yn gymdeithasol, ac o ran lle Cymru yn y byd."

Ychwanegodd Carwyn Jones y byddai Llywodraeth Cymru'n wynebu "twll mawr iawn yn ein cyllideb" os nad oedd llywodraeth San Steffan yn gallu sicrhau y byddai'r £600m y flwyddyn y mae Cymru'n derbyn oddi wrth Ewrop yn parhau i gael ei ddarparu.

'Diffyg syniadau'

Mynnodd Andrew RT Davies fodd bynnag nad oedd ansicrwydd dros gyllid ar gyfer y Metro yn golygu nad oedd Llywodraeth Cymru'n medru amlinellu rhai o'i chynlluniau gwario yn syth.

"Yn hytrach na bod yn amwys a defnyddio pleidlais Brexit fel esgus ar gyfer diffyg syniadau, fel ddylai'r Prif Weinidog fwrw 'mlaen â'r dasg o gyflwyno'i Raglen Llywodraeth," meddai arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig.

"Y realiti felly yw bod peryg bod y Prif Weinidog yn edrych fel petai'n defnyddio refferendwm yr UE fel llen fwg er mwyn cuddio'r ffaith nad oes gan ei lywodraeth lawer i'w ddweud ar y materion go iawn sydd yn wynebu cymunedau Cymru pob dydd fel y Gwasanaeth Iechyd, safonau addysg yn gostwng, a'r angen i roi hwb i economi Cymru."

Ychwanegodd Andrew RT Davies nad oedd Carwyn Jones wedi crybwyll dyfodol ansicr gweithfeydd dur TATA yng Nghymru chwaith yn ystod ei ddatganiad i'r Senedd.