Marwolaeth sgyrfi: Beirniadaeth am ddiffyg erlyniad

Glynn a Julie Seabridge Image copyright Wales News Service
Image caption Glynn a Julie Seabridge, rhieni Dylan Seabridge

Roedd Gwasanaeth Erlyn y Goron dan y lach yn y Senedd ddydd Mawrth am beidio ag erlyn rhieni Dylan Seabridge, y bachgen wyth oed fu farw o sgyrfi.

Mewn trafodaeth am yr adolygiad annibynnol i'w farwolaeth, dywedodd Darren Millar AC, sydd ar y Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg: "Rwyf wedi fy nychryn gyda phenderfyniad Gwasanaeth Erlyn y Goron i beidio ag erlyn.

"Fe wnes i edrych ar y rheswm pam fu hyn ac mae'n trafod iechyd a lles y rhieni, doedd ddim am y dystiolaeth, roedd i gyd am y rhieni.

"O gofio fod yr un unigolion wedi dwyn achos gyda chyflogwr a dadlau'r achosion hyn, fe fyddwn wedi awgrymu fod eu hiechyd mewn cyflwr gweddol dda i fynd drwy'r llysoedd.

"Fe ddylie ni wneud esiampl o hyn, ni ddylie hyn fod wedi ei ollwng."

Mae BBC Cymru wedi gofyn i Wasanaeth Erlyn y Goron am ymateb.

Cafodd rhieni'r bachgen, Glynn and Julie Seabridge eu cyhuddo o esgeulustod ond fe gafodd y cyhuddiadau eu gollwng yn 2014 ac fe gafodd dyfarniadau di-euog eu cofnodi yn eu herbyn heb i achos llys gael ei gynnal.

Cwest

Yn y cwest i farwolaeth Dylan, fe wnaeth ei rieni wadu fod y bachgen wedi marw o sgyrfi. Cafodd yr Adolygiad Ymarfer Plant i farwolaeth y bachgen ei gyhoeddi ddydd Gwener.

Galwodd yr adolygiad hwnnw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno cofrestr orfodol o blant sy'n derbyn addysg yn y cartref.

Dywedodd Carl Sargeant AC, yr Ysgrifennydd dros Gymunedau a Phlant nad oedd yn credu y byddai cofrestr ar ei ben ei hun yn atal marwolaeth arall. Dywedodd hefyd nad oedd yn sicr nad oedd achosion eraill fel Dylan yn bodoli.

"Roedd hwn yn achos cymhleth iawn ac ni fyddwch yn disgwyl i mi, na fy nghyd-aelodau o'r cabinet, i ymateb mewn ffordd ddi-feddwl.

"Er hynny, gallaf adrodd, er nad yw'n beth cyffredin i ymateb i Adolygiadau Ymarfer Plant, fy mod i a fy nghyd-aelodau o'r cabinet yn teimlo fod y materion unigryw sydd wedi codi gan yr achos hwn yn ddigon i ni ysgrifennu'n syth i holl fyrddau diogelu plant yng Nghymru ac i'r Bwrdd Diogelu Cenedlaethol Annibynnol yn tynnu eu sylw at y materion sydd wedi codi ac i'r darganfyddiadau yn yr adroddiad hwn."

Image caption Carl Sargeant AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant

Trafodaeth

Gofynnodd Darren Millar wrth Carl Sargeant os oedd wedi cael trafodaeth gyda Gwasanaeth Erlyn y Goron ac os oedd lle i ail-agor yr achos.

Dywedodd Mr Sargeant na fyddai'n rhoi barn ar y mater ond fod angen dysgu gwersi o'r achos ac fe fyddai darganfyddiadau'r Adolygiad Ymarfer Plant yn cael eu hystyried.

"Rhaid i ni adnabod yr arwyddion, er engrhaifft pan fydd brechiadau'n cael eu methu, ac mae'n rhaid i ni edrych ar y rhain ar ffurf cyd-asiantaeth," meddai.

"Pwrpas adolygiad ymarfer plant ydy i wella gwasanaethau a dyma rydym yn bwriadu ei wneud, dysgu gwersi a gwella gwasanaethau."

'Cicio i'r neilltu?'

Dywedodd AC Plaid Cymru, Simon Thomas, ei fod wedi ei siomi gan y datganiad.

"Cafwyd ymdrechion i weld Dylan gan swyddogion addysg, ond nid oedd ganddynt hawl statudol i'w weld. Mae hyn wedi ei drafod yn yr adolygiad ymarfer plant gydag awgrym clir, cofrestr orfodol o blant sy'n derbyn addysg yn y cartref.

"Dyma'r darn sydd ar goll, ydych chi'n ei gicio i'r neilltu?"

Daeth beirniadaeth hefyd gan Angela Burns AC, oedd wedi galw'n gynharach am adolygiad annibynnol i'r achos.

"Beth am i ni fod yn gwbl glir, roedd Gwasanaethau Plant Cyngor Penfro mewn mesurau arbennig," meddai.

"Roedd grŵp wedi ei sefydlu gan weinidogion, Estyn, Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru, a ni wnaeth neb feddwl 'dyma farwolaeth plentyn a does neb yn ymchwilio'.

"Hefyd, fe ddylai'r un oedd wedi dwyn sylw'r awdurdodau at yr achos fod wedi cael ei amddiffyn. Fe gawson nhw amser ofnadwy yn eu swydd ac fe gafodd ei drin yn ofnadwy gan y corff arolygu.

"Rydym yma i amddiffyn pobl fel hyn. Roedd rhywun wedi ceisio dweud wrtho ni ein bod yn gwneud rhywbeth yn anghywir ac ni wnaethon ni wrando."