Cip ar y Goron cyn seremoni'r Coroni yn yr Eisteddfod

Coron Image copyright Eisteddfod Genedlaethol

Bydd seremoni'r Coroni'n cael ei chynnal yn ddiweddarach yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy a'r Cyffiniau, gyda dyluniad y goron yn ddathliad o fro'r Eisteddfod.

Cyflwynir y Goron eleni am gasgliad o gerddi heb fod mewn cynghanedd gyflawn, hyd at 250 o linellau ar y pwnc 'Llwybrau'. Y beirniaid yw Siân Northey, Menna Elfyn, ac Einir Jones.

Image copyright Eisteddfod Genedlaethol
Image caption Yr artist Deborah Edwards gyda'r goron

Ardal Sir Fynwy sydd wedi ysbrydoli'r cynllun ar gyfer y Goron, gyda'r artist, Deborah Edwards yn awyddus i ddathlu'r tirlun hardd, y tirnodau pensaernïol hynod a threftadaeth ddiwylliannol y sir meddai'r trefnwyr.

Mae'r Goron yn cynnwys nifer o ffenestri, gyda'r amlinelliad wedi'i gymryd o un o ffenestri Abaty Tyndyrn. Ceir golygfa wahanol o'r sir ym mhob ffenest, ac mae'r rhain yn cynnwys cestyll Y Fenni, Rhaglan, Cil-y-Coed a Chas-gwent, yn ogystal â neuadd farchnad enwog Y Fenni, Pont Hafren a melin wynt Llancaio.

Mae Arglwyddes Llanofer, un a fu mor weithgar dros yr iaith a'n diwylliant, wedi'i chynrychioli yn y Goron hefyd, ynghyd â bryniau a mynyddoedd Ysgyryd Fawr, Blorens a Phen-y-fâl, a nifer o elfennau eraill sy'n rhan bwysig o fywyd a hanes bro'r Eisteddfod.

Mae gan bob 'ffenest' ddwy haen, y gyntaf yn ddalen solet, gyda'r manylion wedi'u rhwyllo â llaw, gan ddefnyddio llif rhwyllo. Mae'r ail haen wedi'i chreu o linluniau wedi'u ffurfio mewn darn sgwâr o weiren arian. Gwehyddwyd y gwaith tecstilau gan wehyddwyr llaw Sioni Rhys yn eu stiwdio ym Mhandy, gan ddefnyddio gwehyddiad lleol traddodiadol.

Image caption Abaty Tyndyrn a'i ffenestri

'Anrhydedd'

Meddai Deborah: "Roedd cael fy ngwahodd i greu'r Goron ar gyfer yr Eisteddfod eleni yn anrhydedd fawr, ac mae'r profiad wedi bod yn un arbennig dros y misoedd diwethaf.

"Cefais fy ysbrydoli gan harddwch yr ardal o'm cwmpas, ac roeddwn yn awyddus i sicrhau bod ardal Sir Fynwy i'w gweld yn glir yn y Goron ei hun, sydd wedi'i gwneud o arian. Rwy'n mawr obeithio y bydd teilyngdod yn y seremoni brynhawn ddydd Llun, ac y caiff y Goron gartref da."

Rhoddir y Goron gan Gymreigyddion Y Fenni, a daw'r wobr ariannol gan Alun Griffiths (Contractors) Ltd.

Image caption Castell Cil-y-Coed