Cyflwyno'r Gadair er cof am Dic Jones

Cadeiriau Image copyright Eisteddfod Genedlaethol
Image caption Cadair Sir Fynwy a'r Cyffiniau 2016 ger Cadair Eisteddfod Aberteifi 1966

Bydd seremoni'r Cadeirio'n cael ei chynnal yn ddiweddarach ddydd Gwener yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy a'r Cyffiniau.

Eleni, mae'n hanner canrif ers i Dic Jones ennill y Gadair yn Eisteddfod Aberafan am ei awdl 'Y Cynhaeaf', ac i nodi'r achlysur, cyflwynir y Gadair eleni gan ei deulu er cof am y bardd.

Un a fu'n ymweld yn aml â'r Hendre, cartref Dic Jones, oedd Emyr Garnon James, a'r crefftwr hwn, sydd hefyd yn bennaeth Adran Dylunio a Thechnoleg Ysgol Uwchradd Aberteifi, a ddewiswyd gan y teulu i gynllunio a chreu Cadair Eisteddfod Sir Fynwy a'r Cyffiniau eleni.

'Anrhydedd'

Dywedodd Mr James: "Roeddwn i'n arfer galw yn Yr Hendre a gweld Cadair Aberafan yn y gornel, a feddylies i erioed y byddwn i'n cael fy newis i greu cadair ar gyfer yr Eisteddfod, a honno er cof am Dic ei hun. Mae wedi bod yn anrhydedd ac yn bleser creu'r Gadair hon, a diolch i'r teulu am y cyfle.

"Wrth gychwyn ar y gwaith ac wrth feddwl am Dic a siarad gyda'r teulu, roedd un peth yn bendant - cadair ddi-ffws fyddai Cadair Eisteddfod 2016 - a'r pren fyddai'r prif atyniad. Dychwelais i'r Hendre i weld Cadair 1966. Roedd hi'n gadair gyfoes iawn ar y pryd a hithau hefyd yn ddi-ffws, gyda'r pren yn drawiadol a hardd. Dewisais weithio gyda phren Ffrengig du, a chreu cynllun syml gyda llinellau syth, cynllun y byddai Dic ei hun wedi'i werthfawrogi, gobeithio.

Image caption Dic Jones, fu farw yn 75 oed yn 2009

"Mae gweithio gyda'r pren wedi bod yn brofiad arbennig, ac rwyf wedi dysgu sut i gastio efydd i mewn i'r pren er mwyn creu'r ysgrifen a'r Nod Cyfrin, profiad newydd i mi, ac efallai y bydd ambell ddisgybl yn defnyddio'r broses hon mewn prosiectau dros y blynyddoedd nesaf."

'Taith bersonol'

Ychwanegodd Emyr Garnon James: "Er 'mod i wedi cynllunio a chreu ambell gadair fechan ar gyfer Eisteddfod yr ysgol dros y blynyddoedd, hon yw'r gadair fawr gyntaf i mi'i chreu - a pha well gŵyl na'r Eisteddfod Genedlaethol, a'r Gadair honno'n coffáu Dic Jones. Gobeithio'n arw y cawn fardd teilwng i dderbyn y Gadair ar y diwedd er mwyn cwblhau prosiect a fu'n daith bersonol iawn i mi dros y misoedd diwethaf."

Cyflwynir y wobr ariannol er cof am Islwyn Jones, Gwenfô, Caerdydd.

Image copyright Eisteddfod Genedlaethol
Image caption Emyr Garnon James gyda'i gadair