Pryder am leihad yn niferoedd nyrsys ardal yng Nghymru

nyrs

Mae'r Coleg Nyrsio Brenhinol wedi dweud bod y gostyngiad o 42% yn nifer y nyrsys ardal yng Nghymru yn rhoi pwysau ar feddygon teulu ac adrannau brys.

Dywedodd y Coleg fod llwyth gwaith y nyrsys presennol hefyd wedi cynyddu'n sylweddol, gyda rhai bellach yn gweld hyd at bum gwaith y nifer o gleifion ac yr oedden nhw rai blynyddoedd yn ôl.

Yn ôl yr ystadegau diweddaraf gan Lywodraeth Cymru roedd 712 o nyrsys ardal yn cael eu cyflogi yn 2009, ffigwr ddisgynnodd i 412 erbyn 2015.

Ond mae'r llywodraeth yn dweud bod cyfanswm y nyrsys sydd yn cael eu cyflogi wedi cynnyddu dros yr un cyfnod, a bod nyrsys ardal profiadol bellach yn cael eu defnyddio i arwain timau nyrsio cymunedol.

Mae nifer y nyrsys ardal sydd yn cael eu cyflogi wedi disgyn ym mhob bwrdd iechyd yng Nghymru ers 2009, gyda'r cwymp mwyaf yn digwydd ym myrddau iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg a Chaerdydd a'r Fro.

'Pwysau ar feddygon teulu'

Yn ôl Tina Donnelly o'r Coleg Nyrsio Brenhinol, er bod Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi mwy mewn nyrsio dros y tair blynedd diwethaf mae'r gofal sydd ei angen ar gleifion yn y cymunedau yn gofyn am fath gwahanol o ymdriniaeth.

"Petaech chi'n siarad ag unrhyw feddyg teulu fe fyddech chi'n gwybod eu bod nhw'n dibynnu ar nyrs, weithiau, i fynd i gartref rhywun ac asesu'r claf hwnnw... sydd yn golygu nad ydyn nhw'n gorfod aros mor hir ar gyfer apwyntiad gyda'r meddyg teulu," meddai Tina Donnelly.

"Dw i ddim yn dweud nad oes gennym ni bobol cymwys yn y gymuned, beth dw i'n ei ddweud yw bod angen pobol â'r arbenigedd clinigol yna er mwyn gwneud penderfyniadau ynglŷn ag a ddylai claf fynd i'r ysbyty neu aros adref."

Ychwanegodd bod y nifer o gleifion y mae nyrsys ardal bellach yn gyfrifol amdanynt wedi cynyddu o 30 i 150 o fewn ychydig flynyddoedd, a fod gan hynny oblygiadau ar gyfer yr amser oedd yn cael ei dreulio â'r cleifion hynny.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Tra bod nifer y nyrsys ardal wedi gostwng, mae cyfanswm y nyrsys sydd yn darparu gwasanaethau cymunedol wedi cynyddu o 17% dros y chwe blynedd diwethaf, o 3,338 o staff nyrsio cymunedol llawn amser yn 2009 i 3,915 yn 2015.

"Mae hyn yn bennaf oherwydd bod Byrddau iechyd yn awyddus i ddatblygu cymysgedd o sgiliau mwy effeithiol ar lefel lleol, gan ddefnyddio nyrsys ardal profiadol er mwyn cyfeirio, arwain a rhoi cyngor i dimau nyrsio cymunedol."