Nifer 'anghymesur' o ysgolion gwledig wedi cau

Ysgolion gwledig

Mae nifer "anghymesur" o ysgolion gwledig yng Nghymru wedi cau dros y ddegawd ddiwethaf, medd y Ceidwadwyr.

Yn ôl ffigyrau sydd wedi dod i law'r blaid, mae 57% o'r ysgolion sydd wedi cau ers Medi 2007 wedi bod o fewn ardaloedd cynghorau gwledig.

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar addysg, Darren Millar fod gan Lafur "record wael" a bod cymunedau gwledig ar eu colled.

Mae gweinidogion yn dadlau eu bod yn datblygu cynlluniau er mwyn sicrhau nad yw ysgolion gwledig "yn diodde'n anffafriol oherwydd gorbwyslais ar leoedd gwag".

Image caption Darren Millar yw llefarydd y Ceidwadwyr ar addysg

Yn gynharach fis Gorffennaf, dywedodd yr ysgrifennydd addysg, Kirsty Williams wrth BBC Cymru y byddai cyfraith newydd yn cael ei chyflwyno i gefnogi addysg wledig.

Roedd cytundeb rhwng unig AC Democratiaid Rhyddfrydol y Cynulliad a'r Prif Weinidog Llafur, Carwyn Jones yn cynnwys addewid i edrych ar effaith y polisi presennol ar ysgolion gwledig.

Yn ol ffigyrau ddaeth i law Mr Millar, yn sgil cwestiwn ysgrifenedig i Ms Williams, roedd 89 o'r 157 o ysgolion gafodd eu cau rhwng blynyddoedd academaidd 2006-07 a 2015-16 o fewn naw cyngor sydd gan fwyaf yn wledig.

Yn ystod y cyfnod hwnnw, cafodd 20 o ysgolion eu cau yng Ngheredigion, 18 ym Mhowys ac 17 yn Sir Gaerfyrddin.

Dywedodd Mr Millar: "Mae'n sgandal bod eich ysgol yn fwy tebygol o gau os ydych yn byw mewn cymuned wledig na chymuned drefol."

"Mae'n hanfodol fod cefn gwlad Cymru gael gwell bargen gan Lywodraeth Lafur Cymru yn y dyfodol, a bod dewisiadau eraill, fel ysgolion yn cydweithio i rannu staff ac adnoddau yn cael y cyfle i weithio cyn ystyried eu cau."

Image caption Mae'r ysgrifennydd addysg, Kirsty Williams yn dweud fod y Llywodraeth wedi ymrwymo i edrych eto ar y polisi addysg presennol

Ymunodd Ms Williams, AC Brycheiniog a Maesyfed, a chabinet Llafur Mr Jones ar sail cytundeb oedd yn cynnwys addewid i edrych eto ar y polisi presennol ar leoedd gwag.

Wrth ymateb i sylwadau Mr Miller, dywedodd fod gweindigion "wedi ymrwymo i adolygu'r polisi presennol o leoedd gwag mewn ysgolion, gyda phwyslais ar ysgolion gwledig.

"Mae hyn yn gyfle i ni edrych ar effaith y polisi a'r hyn mae'n ei olygu i'r ddapariaeth addysg ar lawr gwlad.

"Rydym yn datblygu cynlluniau ar sut y gallwn ni sicrhau na fydd yna effaith anffafriol ar ysgolion gwledig oherwydd gorbwyslais ar leoedd gwag."


NIFER YR YSGOLION I GAU RHWNG 2006-07 A 2015-16

  • *Ynys Môn: 5
  • *Gwynedd: 8
  • *Conwy: 6
  • *Sir Ddinbych: 2
  • Sir y Fflint: 6
  • Wrecsam: 1
  • *Powys: 18
  • *Ceredigion: 20
  • *Sir Benfro: 7
  • *Sir Gaerfyrddin: 17
  • Abertawe: 6
  • Castell-nedd Port Talbot: 8
  • Pen-y-bont ar Ogwr: 5
  • Bro Morgannwg: 0
  • Rhondda Cynon Taf: 15
  • Merthyr Tudful: 5
  • Caerffili: 2
  • Blaenau Gwent: 5
  • Torfaen: 6
  • *Sir Fynwy: 6
  • Casnewydd: 4
  • Caerdydd: 5

CYFANSWM: 157

(*Cynghorau sydd wedi eu diffinio'n rhai gwledig)