Perygl i Gymru fod yn 'atodiad i Loegr' wedi'r refferendwm

rhodri glyn

Mae Llywydd y Llyfrgell Genedlaethol wedi galw am roi rôl fwy blaenllaw i sefydliadau cenedlaethol yn dilyn y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd.

Yn ôl Rhodri Glyn Thomas, mae yna berygl y gallai Cymru fod yn "atodiad i Loegr" heb ymgais i gynnal a chryfhau hunaniaeth Gymreig.

Yn ôl Mr Thomas, mae'r Llyfrgell Genedlaethol yn "sefydliad cwbl unigryw" ac mae'n rhaid i "Gymru a'i hunaniaeth gael eu sefydlu yn glir iawn".

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud ei bod yn cydnabod y "rôl bwysig" mae'r llyfrgell a chyrff cyhoeddus eraill yn chwarae ym mywyd cyhoeddus Cymru.

Dywedodd Mr Thomas: "Os nad yw arwahanrwydd Cymru yn eglur bydd yn ddim mwy nag atodiad i Loegr a byddwn yn dychwelyd at y disgrifiad ystrydebol 'ar gyfer Cymru gweler Lloegr'."

Ychwanegodd: "O dan y system ffederal yma sydd bron yn sicr o ddatblygu, mae'n bwysig iawn bod Cymru yn glir iawn yn wlad nid yn rhanbarth.

"O fewn sefydliadau cenedlaethol, mae'r Llyfrgell Genedlaethol yn gwbl unigryw. Mae ganddi 200 staff, ac mae 90% yn siarad Cymraeg. Mae'r rhan fwyaf o weinyddiaeth trwy gyfrwng y Gymraeg."

'Trysor cuddiedig'

Fe wadodd Mr Thomas taw ymgais oedd hyn i ofyn am fwy o arian gan lywodraeth Cymru.

Dywedodd: "Beth d'wi eisiau gweld yw bod Llywodraeth Cymru yn sicrhau dyfodol y Llyfrgell Genedlaethol a chydnabod ei gwerth . Mae hi'n drysor cuddiedig."

Dywedodd yr Ysgrifennydd Economi ac Isadeiledd, Ken Skates: "Rydym yn cydnabod y rôl bwysig mae'r Llyfrgell Genedlaethol a chyrff eraill a noddir yn chwarae ym mywyd cyhoeddus Cymru, fel partneriaid sy'n cefnogi ac sy'n cyfrannu i nifer o raglenni a chynlluniau strategol Llywodraeth Cymru."