'Toriadau i gymorth cyfreithiol yn achosi digartrefedd'

Digartref Image copyright Getty Images

Mae wedi cael ei honni bod toriadau i gymorth cyfreithiol wedi arwain at "anialwch" o gyngor sy'n golygu bod mwy o bobl yn mynd yn ddigartref.

Fe wnaeth Cymdeithas y Cyfreithwyr ddarganfod mai dim ond un cwmni sydd â chytundeb i gynnig cyngor ar dai yn 12 o gynghorau Cymru.

Maen nhw wedi galw am adolygiad o'r system.

Dywedodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder ei fod wedi gwario dros £1.5bn ar gymorth cyfreithiol y llynedd a'i fod yn chwilio am fwy o gwmnïau i roi cyngor i'r cyhoedd.

Ym mis Ebrill 2013 fe wnaeth y llywodraeth newid y mathau o gymorth cyfreithiol sydd ar gael am ddim mewn ymdrech i arbed £350m y flwyddyn.

Dywedodd gorff hawliau Tenantiaid Cymru bod yr hawl i gael cyngor am ddim yn "hanfodol".

Ychwanegodd Shelter Cymru bod y sefyllfa wedi arwain at fwy o ddigartrefedd.

'System mewn argyfwng'

Dywedodd Cymdeithas y Cyfreithwyr bod y sefyllfa bresennol yn creu llawer o broblemau - gyda phobl yn gorfod teithio'n bell i gael cyngor, ac nad yw'r cwmnïau sydd yn cynnig cyngor yn gallu delio â'r galw.

"Gall gael cyngor yn gynnar ar faterion fel yma wneud y gwahaniaeth rhwng teulu yn bod yn ddigartref neu beidio" meddai'r prif weithredwr Catherine Dixon.

Mae hi'n honni bod "anialwch o gymorth cyfreithiol" wedi dechrau, ond bod y galw am dai wedi cynyddu ar yr un pryd.

Ychwanegodd rheolwr gyfarwyddwr Tenantiaid Cymru, Steve Clarke: "Does dim byd pwysicach na gallu cadw to dros eich pen, ac mae cael gafael ar gymorth cyfreithiol proffesiynol yn gwbl hanfodol, yn enwedig y dyddiau yma pan fo'r system mewn argyfwng."

Dywedodd llefarydd ar ran y Weinyddiaeth Gyfiawnder: "Fe wnaethon ni wario mwy na £1.5bn y llynedd ar gymorth cyfreithiol, ac rydyn ni wedi sicrhau bod cymorth ar gael yn yr achosion mwyaf difrifol, gan gynnwys pan fo pobl yn wynebu colli eu cartrefi.

"Rydyn ni hefyd yn cymryd camau i sicrhau bod gan bobl yr help sydd angen arnyn nhw, trwy edrych am gwmnïau newydd i sicrhau bod gwasanaeth."