Darlith 90 mlynedd ers anerchiad Saunders Lewis

wigley

Mae Llywydd Anrhydeddus Plaid Cymru, Dafydd Wigley wedi bod yn trafod y sialensiau newydd sy'n wynebu Cymru yn sgil y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd.

Roedd Yr Arglwydd Wigley yn trafod yr heriau mewn darlith ar y Maes yn Y Fenni ddydd Llun.

Roedd y ddarlith yn nodi 90 mlynedd ers anerchiad arwyddocaol Saunders Lewis ar Ewrop i Ysgol Haf gyntaf Plaid Cymru ym Machynlleth.

Fe wnaeth Yr Arglwydd Wigley archwilio'r gwersi o'r refferendwm Ewropeaidd a hefyd edrych ar arwyddocâd penderfyniad y Comisiwn Ewropeaidd i apwyntio Michel Barnier yn brif drafodwr ar gyfer diddymu'r berthynas rhwng y DU a'r undeb.

'Gwerthoedd ac egwyddorion'

Wrth siarad cyn traddodi'r ddarlith, dywedodd Yr Arglwydd Wigley: "Bydd fy anerchiad yn yr Eisteddfod yn nodi 90 mlynedd ers darlith arwyddocaol Saunders Lewis yn Ysgol Haf gyntaf erioed Plaid Cymru ym Machynlleth, Awst 1926.

"Yn ei ddarlith, amlinellodd sut yr oedd gwerthoedd ac egwyddorion Plaid Cymru wedi eu gwreiddio mewn cyd-destun Ewropeaidd. Mae perthynas Cymru gyda'i chymdogion, cynghreiriad a phartneriaid masnach agosaf yn allweddol i sicrhau hunanlywodraeth ac mae ein perthynas gydag Ewrop yn sylfaenol i hyn.

"Byddaf yn edrych ar yr amryw opsiynau o ran y ffordd ymlaen i Gymru - i'n heconomi a'n cymunedau - yn y cyd-destun digynsail hwn.

"Gyda'r sialensiau sydd wedi codi yn sgil y penderfyniad i adael yr Undeb Ewropeaidd daw cyfleoedd hefyd. Mae'r etholwyr wedi pleidleisio yn erbyn ein perthynas bresennol gyda'r UE, ond ni roddwyd model amgen clir gerbron."