Dafydd Wigley yn beirniadu ymgyrch refferendwm

wigley
Image caption Dylai Plaid Cymru ymgyrchu ar eu pennau eu hunain y tro nesaf yn ôl Dafydd Wigley

Roedd yr ymgyrch i aros yn Undeb Ewropeaidd wedi'i seilio ar gamgymeriad sylfaenol, yn ôl Llywydd Anrhydeddus Plaid Cymru, Dafydd Wigley.

Roedd yr Arglwydd Wigley yn aelod o fwrdd Prydain yn Gryfach yn Ewrop, ond yn ôl Mr Wigley roedd eu tactegau yn debyg i ymgyrch etholiad cyffredinol.

Ar faes yr Eisteddfod dywedodd Mr Wigley: "Fe ymunais â Bwrdd Cryfach yn Ewrop hanner ffordd drwy eu trafodaethau. Roedden nhw wedi mabwysiadu eu strategaeth yn barod.

"Fe fues i'n dadlau yn gryf iawn nad oedd digon yn y strategaeth i ysbrydoli pobl i fynd allan a gweithio i'r bleidlais Aros.

"Ond roedd y strategaeth yn seiliedig ar gysyniad Americanaidd o ganolbwyntio ar bleidleiswyr nad oedd yn bendant eu barn.

"Roedd hynny yn tybio y byddai'r nifer o bobl sy'n pleidleisio yn debyg i Etholiad Cyffredinol.

"Ond be welsom ni oedd llawer o bobl - nad oedd byth yn pleidleisio mewn etholiadau - yn pleidleisio yn bendant o blaid Brexit, ac yn pleidleisio yn erbyn yr holl system.

"Fe wnaeth hynny danseilio holl fodel Cryfach yn Ewrop."

'Pleidiau wedi blino'

Dywedodd Mr Wigley y dylai Plaid Cymru gynnal ymgyrchoedd annibynnol yn y dyfodol.

"Y broblem oedd bod y refferendwm wedi digwydd yn syth ar ôl etholiad y Cynulliad.

"Roedd y pleidiau gwleidyddol yng Nghymru wedi blino, ac roedd hi'n wythnosau cyn iddyn nhw ymgyrchu ar stepen y drws. Bach iawn o ymgyrchu oedd yna ar stepen drws.

"Roedd yna gamgymeriad sylfaenol cynnal y refferendwm mor agos at etholiad."

Fe ddaeth sylwadau Dafydd Wigley wrth iddo annerch cynulleidfa ar Faes yr Eisteddfod ynglyn â'r sialensiau newydd sy'n wynebu Cymru yn sgil y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd.

Roedd y ddarlith yn nodi 90 mlynedd ers anerchiad arwyddocaol Saunders Lewis ar Ewrop i Ysgol Haf gyntaf Plaid Cymru ym Machynlleth.