Caneuon angladd: Profiad 'reit sbwci'

Mari

Dydy o ddim yn achlysur y mae nifer fawr ohonom ni wedi meddwl amdano... eto. Ond y cwestiwn sy'n cael ei ofyn mewn cyfres newydd o Er Cof a Chadw ar Radio Cymru ydy pa gerddoriaeth fyddech chi'n dymuno clywed yn eich hangladd?

Y gwestai cyntaf i ddewis ei chwe chân ydy'r cyflwynydd Mari Lovgreen. Mae hi wedi bod yn trafod y broses o ddethol y caneuon gyda Cymru Fyw:


Cân y thong

Dwi'n meddwl mai dyma un o'r petha mwya od dwi 'di gorfod neud yn enw adloniant. Mae o 'di'n arwain i feddwl am lot o bethau. Mae 'na amrywiaeth yma - oedd hi ddim yn hawdd dewis, ond dwi yn caru bob un o'r caneuon felly gobeithio 'newch chi fwynhau gwrando arnyn nhw.

Ma'r gân gynta - Blêr gan Big Leaves - yn g'neud i fi feddwl am fy amser i'n Ysgol Syr Hugh Owen yng Nghaernarfon; dyma'r grŵp cynta' Cymraeg neshi rili licio. Doedd petha Cymraeg ddim yn cŵl o gwbwl pan o'n i'n ysgol ond nath hynny newid pan neshi weld rhein yn chwarae gig yn y Celt yn dre.

Un peth dwi'n casáu am angladdau ydi pa mor sych ac oeraidd maen nhw'n gallu bod. Dyna pam fyswn i'n gorfod dewis un cân hollol inappropriate i'w chwarae felly Thong Song gan Sisqo amdani. 'Dwi yn caru hiwmor awkward. Fyswn i isho i'r gân yma 'neud i bobl deimlo'n anghyfforddus, ond hefyd gwenu, a rowlio'u llygaid ella?

O'dd rhaid i fi ddewis cân gen y grŵp nesa yma - achos neshi ddatblygu chydig o obsesiwn efo nhw pan o'n i'n iau - oed coleg a fyny. Ma'r gân 'dwi 'di ei dewis yn eitha random ond o'n i'n meddwl y bysa hi'n siwtio'r achlysur - fyswn i isho bobl feddwl am adega hapus fy mywyd i yn yr angladd - a'i fod o'n fwy o ddathliad na ddim byd. Felly dyma Cân Hapus gan Frizbee.

Dwi 'di dewis Adar y Nefoedd gan Swci am ddau reswm - yn gynta' mai'n atgoffa fi o'r genod - 'da ni'n griw o ffrindia agos ers blynyddoedd a 'da ni'n trio mynd ffwrdd o leia unwaith y flwyddyn.

Yr ail reswm sgena fi ydi bod hi'n atgoffa fi o pan geshi Betsan - y ferch - nôl yn 2014. Geshi brofiad reit od ac anarferol ar ôl yr enedigaeth - lle o'n i'n hollol high on life - a dwi 'rioed 'di cal profiad tebyg o'r blaen.

Image caption Mari gyda'i merch Betsan

Er bod o'n beth anodd i bawb oedd o 'nghwmpas i ar y pryd, i fi oedd o hefyd yn brofiad reit anhygoel - dwi 'rioed 'di teimlo mor hapus yn fy mywyd! O'n i hefyd yn teimlo'n ofnadwy o greadigol ar y pryd, a'n reit ysbrydol hefyd.

Dwi'n cofio gafael yn Betsan, yn edrych allan drwy'r ffenest yn meddwl gymaint fysa fo 'di feddwl i deulu o'n i 'di golli - i gael i gweld hi, a'r peth nesa - nath hi ddechra bwrw eira, ac eiliada wedyn ddoth y gân yma ar y radio. High neu beidio, ma' honna'n foment sy'n mynd i aros efo fi am byth.

'Swn i'n deud bo' fi'n fwy ysbrydol ers bod yn fam - a dwi'n licio'r syniad bo' chi dal yn gallu teimlo cysylltiad efo pobl sy' ddim efo ni ddim mwy.

Ma' Sunscreen gan Baz Luhrmann 'di bod yn anthem i fi ers iddi ddod allan yn 1998 - bron 20 mlynedd yn ôl.

Dwi'n berson sy'n gallu poeni gormod am betha' - a ma'r gân yma'n gneud job dda o f'atgoffa i faint o wastraff amser ydi poeni. Gwrandewch a chanolbwyntiwch ar bob brawddeg!

Sentimental

Dwi am orffen ar nodyn 'chydig yn sentimental a dewis cân gen Dad -Yma Wyf Finnau i Fod gan Geraint Løvgreen. I ddechra', mai'n sôn am Gaernarfon, lle gesh i fy magu, a dwi mor hapus a balch mai fan hyn dwi 'di tyfu fyny.

Mae'r gân yma hefyd yn berthnasol i lle dwi'n byw rwan. Er bod symud ffwrdd o Dre i Lanerfyl yn y canolbarth heb fod yn hawdd, oedd 'na gysylltiad teuluol mor gry' efo'r ardal 'nath helpu i fi setlo lawr yna.

O'dd mam Taid yn arfer gweithio ar y ffarm dwi'n byw rwan - a fan hyn gath Taid 'i fagu. Ma Taid, Nain, a'n anti i wedi eu claddu yn y fynwent yn y pentre lle dwi'n byw, a dwi'n dreifio heibio iddyn nhw bron bob dydd.

Ma' reit sbwci mewn ffordd, ond ma' bendant wedi gneud i fi gredu mai fama dw inna i fod...

Image copyright AFP
Image caption Mari gyda'i thad Geraint

Er Cof a Chadw, BBC Radio Cymru, Dydd Gwener, 12 Awst, 18:30