Cyhoeddi adroddiad am ddamwain drôn yn Aberporth

dron

Fe ddaeth oes drôn gwerth miliynau o bunnoedd i ben, ar ôl iddo blymio i'r ddaear ar faes awyr yng Ngheredigion, yn ôl adroddiad sydd newydd ei gyhoeddi.

Fe ddisgynnodd yr awyren di-beilot, oedd yn pwyso 450kg ar y llain lanio yn Aberporth ym mis Hydref 2014.

Roedd yr awyren yn rhan o raglen drônau y Watchkeeper, rhaglen gwerth £800m, gan y Fyddin.

Fe ddaeth manylion y ddamwain i'r amlwg wedi i'r Weinyddiaeth Amddiffyn gyhoeddi'r adroddiad oedd wedi bod yn un cyfrinachol tan nawr.

Mae 'na gannoedd o bobol wedi protestio yn erbyn profi awyrennau di-beilot ym Mharc Aberporth yn y gorffennol.

Yn yr achos hwn, roedd y drôn yn cael ei hedfan gan gontractwyr sifil o uned UAV Tactical Systems Ltd, gyda'r criw, yn cynnwys dau gyn-beilotiaid profiadol o'r Awyrlu.

Tywydd gwael

Cyn y gwrthdrawiad yn 2014, dechreuodd y tywydd ddirywio ar ôl i'r awyren hedfan dros yr ardal brofi yng ngorllewin Cymru.

Mae rhai tystion wedi disgrifio sut mae'r awyrennau Watchkeeper yn plymio'n sydyn o uchder o tua 10-15 troedfedd (3-4.5m), cyn sgidio ar hyd y llain lanio.

Doedd yr awyren ddim ond wedi hedfan am 13 awr cyn y ddamwain.

Canfu ymchwiliad i'r ddamwain fod meddalwedd yn yr awyren wedi canfod llwybr glanio ffug pan oedd yr awyren yn dal i fod yn yr awyr.

Mae cyfanswm o 26 o argymhellion i wella diogelwch yn yr adroddiad, gan gynnwys cyflwyno newidiadau i'r llwybrau glanio yn Aberporth, wedi eu cynnig ers y digwyddiad.

Yn wahanol i awyrennau Reaper yr Awyrlu, sy'n cario arfau, mae awyrennau'r Watchkeeper wedi eu cynllunio i gael eu hedfan gan griwiau catrawd y Royal Artillery, sydd heb unrhyw brofiad hedfan blaenorol.