Galwad i daclo'r diciâu mewn gwartheg

gwartheg

Mae undeb ffermwyr NFU Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i weithredu'n gadarn i daclo'r diciâu mewn gwartheg.

Yn ôl ystadegau diweddara' llywodraeth mae 17% yn llai o achosion mewn gyrroedd newydd, ac mae'r nifer o yrroedd dan gyfyngiadau wedi gostwng 11%.

Ond mae'r ffigyrau hefyd yn datgelu bod 37% yn fwy o anifeiliaid wedi cael eu difa yng Nghymru oherwydd TB mewn gwartheg.

Daeth yr alwad ar ddiwrnod cyntaf Sioe Sir Benfro, ac mae'r sefyllfa yno'n waeth o lawer gyda chynnydd o 61% yn nifer y gwartheg sy'n cael eu difa.

Dywedodd llywydd NFU Cymru, Stephen James: "Rwy'n cydnabod bod angen ystyried newidiadau hirdymor yn ogystal â ffigyrau tymor byr wrth ddelio gyda chlefyd mor gymhleth â TB mewn gwartheg, ond mae maint y golled yn niweidiol ac anghynaladwy i'r diwydiant yn Sir Benfro.

"Mae ffermwyr gwartheg yma ac yng ngweddill Cymru yn gwneud eu rhan i geisio dileu'r clefyd yma drwy lynu at fesurau rheoli, ond mae'r ffigyrau'n dangos nad yw'r mesurau'n gweithio mewn ardaloedd lle mae'r clefyd hefyd yn gyffredin mewn bywyd gwyllt lleol.

"Rydym nawr yn galw ar lywodraeth newydd Cymru i edrych eto ar y strategaeth diciau presennol. Os ydym am ddileu'r diciâu mewn gwartheg yng Nghymru, yna rhaid i'r llywodraeth gefnogi gweithredu polisi sy'n dileu'r clefyd o fywyd gwyllt mewn ardaloedd lle mae gwartheg a moch daear yn dioddef."

Dulliau gwell

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru fod y cynnydd yn nifer y gwartheg sydd wedi gorfod cael eu difa wedi digwydd o ganlyniad i'r dulliau gwell o ganfod yr haint yn hytrach na chynnydd yn y niferoedd sydd wedi eu heintio.

"Rydym yn gwerthfawrogi fod y nifer uchel o anifeiliaid sy'n gorfod cael eu difa yn gallu bod yn anodd i ffermydd ond mae hyn yn ein galluogi i leihau'r risg fod yr haint yn lledu," meddai'r llefarydd.

"Dros yr wythnosau nesaf fe fydd y Gweinidog Materion Gwledig yn edrych ar yr opsiynau ar gyfer y rhaglen TB yng Nghymru.

Ychwanegodd eu bod yn gobeithio mabwysiadu trefn yn y dyfodol sydd wedi ei "dargedu yn fwy ar lefel ardal ac ar lefel y fferm."