Lens o we pry cop gan wyddonwyr Bangor yn torri tir newydd

Golden orb weaver Image copyright Thinkstock

Mae gwe pry' cop wedi ei defnyddio i greu lens newydd sy'n galluogi gwyddonwyr i weld pethau oedd yn cael eu hystyried yn anweladwy yn y gorffennol.

Mae wedi bod yn amhosib gweld gwrthrychau sy'n llai na 200 nanometr o faint - maint y bacteria lleiaf - gan ddefnyddio microsgop arferol.

Ond mae gwyddonwyr o brifysgolion Bangor a Rhydychen wedi darganfod bod sidan pry cop yn eu galluogi i weld yn fanylach.

Yn ôl gwyddonwyr o Fangor, mae ymestyn gallu microsgop arferol wedi bod yn nod i unigolion yn y maes ers dros ganrif.

Mwy o fanylder

Mae lensiau sydd wedi eu cynhyrchu wedi eu defnyddio o'r blaen ond y gred yw mai dyma'r tro cyntaf i ddeunydd naturiol gael ei ddefnyddio i greu lens o'r fath.

Fe wnaeth y tîm ddarganfod bod rhoi'r sidan, gaiff ei gynhyrchu gan fath arbennig o bry' cop, dros y gwrthrych sy'n cael ei archwilio yn ei chwyddo dwy neu dair gwaith.

Roedd hynny'n galluogi i wyddonwyr weld mwy o fanylder, a rhai firysau a germau oedd yn cael eu hystyried yn anweladwy yn y gorffennol.

Dywedodd Dr Zengbo Wang o Brifysgol Bangor bod cynhyrchu'r math yma o lensiau yn gallu bod yn gymhleth iawn, a bod darganfod lens naturiol yn bwysig "fel bod pawb yn gallu defnyddio'r lensiau".