Gemau Olympaidd Rio: 'Zenith sêr Cymru'

Medalau Cymru Image copyright Getty Images
Image caption Rio oedd y Gemau Olympaidd gorau erioed i athletwyr o Gymru, gan ennill deg medal

Wrth iddo adael Rio ar ôl y Gemau Olympaidd mwyaf llwyddiannus erioed i athletwyr Cymru, Rhodri Llywelyn sy'n edrych yn ôl ar bythefnos fythgofiadwy ym Mrasil.

"Mae'n brifo fy ngwddf," meddai Owain Doull. Fe ddywedodd James Davies rhywbeth tebyg rhai diwrnodau ynghynt.

Ac yn ôl Jade Jones "...mae'n drymach nac un Llundain".

I'r athletwyr Cymreig unigol a lwyddodd yn Rio, roedd pwysau'r medalau yn syndod, ond nifer y medalau yw'r rhyfeddod mwyaf.

Tan eleni, y gemau oedd yn cael eu hystyried fel y mwyaf llwyddiannus erioed i athletwyr Cymru oedd Antwerp 1920. Bryd hynny fe gafodd pedair medal aur eu hennill, dwy mewn ras gyfnewid, dwy mewn polo dŵr.

Eleni fe enillwyd pedair medal aur mewn pedair cystadleuaeth wahanol.

Ar ben hynny, mae'r cyfanswm o 10 medal yn chwalu'r record o saith osodwyd yn Llundain 2012. Gemau Rio, heb amheuaeth, oedd zenith sêr Cymru.

Dal y dychymyg

Image copyright Getty Images
Image caption Er gwaetha' anafiadau a phryderon am ganser llwyddodd Becky James i ennill dwy fedal
Image copyright Getty Images
Image caption Jade Jones: "Un o arwyr oesol campau Cymru"

O'r pwll nofio i'r felodrom, y cychod i'r cae rygbi a'r taekwondo roedd perfformiadau bythgofiadwy. Ond y straeon cefndir sy'n dal y dychymyg.

Wedi cyfres o anafiadau a phryderon am ganser roedd amheuaeth a fyddai Becky James yn rasio gefn beic byth eto. Llai na blwyddyn yn ddiweddarach mae ganddi ddwy fedal arian Olympaidd.

Defnyddiodd Jazz Carlin y siom o fethu gemau Llundain oherwydd salwch i gipio dwy fedal arian hefyd.

Ac os ydy dal gafael ar deitl yn anos nac ennill am y tro cyntaf yna mi welson ni Jade Jones yn sefydlu ei hun fel un o arwyr oesol campau Cymru.

Image caption Bydd y ddelwedd o bwll nofio gwyrdd yn aros yn y cof i lawer
Image caption Ac roedd y seddi gwag yn siom i lawer oedd yn gwylio ar draws y byd

Y tu hwnt i'r chwaraeon - Usain Bolt, Michael Phelps a Mo Farah - mae gemau gwell wedi bod. Roedd teimlad braidd yn anorffenedig i'r stadiymau a'r seddi gwag yn olygfa druenus.

Byddwn ni'n cofio dŵr gwyrdd y pwll plymio, yr ofnau am Zika, a'r protestiadau yn erbyn y gost enfawr o gynnal gemau mewn gwlad sydd ar ei gliniau yn ariannol.

Rio wedi llwyddo

Ond y gred gyffredinol yw i Rio lwyddo.

Roedd medalau aur i Frasil mewn Judo, y Naid Polyn, Pêl-droed a Phêl-foli yn help i dawelu'r beirniaid. Ac mae carnifal y seremoni gloi yn golygu bod pawb yn gadael i sŵn y Samba.

Gyda rhybuddion yn barod am doriadau ariannol mi allai'r Gemau Paralympaidd fod yn stori wahanol.

Wrth i wledydd y byd wasgaru mae pedair blynedd Tokyo o baratoi wedi dechrau.

Cyn hynny i Gymru fe ddaw Gemau'r Gymanwlad ar y Gold Coast yn Awstralia. A chyfle euraid 'nôl gartref i ysbrydoli'r genhedlaeth nesa' sydd am deimlo medalau trwm y Gemau Olympaidd am eu gyddfau.