Tri medal aur i athletwr trawsblaniad ifanc o Gonwy

dylan murphy
Image caption Bydd Dylan Murphy yn dechrau yn Ysgol Dyffryn Conwy ddydd Llun

Fe fydd gan fachgen o Gonwy fedalau arbennig i ddangos i'w ffrindiau ar ei ddiwrnod cyntaf yn yr ysgol uwchradd ddydd Llun.

Bu Dylan Murphy, 11, o Gerrig-y-drudion yn cystadlu yng Ngemau Trawsblaniad Prydain dros yr haf - gan ddychwelyd gyda thair medal aur.

Mae'r gemau, sydd wedi bod yn cael eu cynnal ers 1978, yn gyfle i athletwyr sydd wedi derbyn neu roi organau i gystadlu.

Yn agored i blant ac oedolion, mae'n cynnig cyfle i bobl gadw'n iach yn ogystal â chyfarfod pobl sydd wedi bod drwy brofiadau tebyg yn ôl mam Dylan, Kay Murphy.

"Syniad y gemau oedd annog bobl sydd 'di cael triniaeth i fynd nôl i gael rhyw fath o ffitrwydd," meddai.

"Ond mae o'n hynod bwysig achos mae'n codi ymwybyddiaeth o roi organau hefyd."

Yn 2015 fe ddaeth y Ddeddf Rhoi Organau i rym yng Nghymru, ac yn ôl ffigyrau diweddar mae mwy o gleifion wedi elwa o drawsblaniadau dros y flwyddyn ddiwethaf.

Image caption Dylan yn gwibio ar ei feic yn ystod y treial amser 3km

Cafodd Dylan Murphy ei eni ag afiechyd atresia bustlog (biliary atresia), afiechyd ar yr iau sydd yn effeithio 1 o bob 16,000 o blant.

Ar ôl triniaeth aflwyddiannus yn chwe wythnos oed er mwyn ceisio datrys y broblem, cafodd ei roi ar restr aros ar gyfer trawsblaniad.

"Roedd o'n felyn i gyd, roedd o'n edrych fel plentyn famine a dweud y gwir," meddai Kay Murphy.

"Fe gafodd o'r trawsblaniad yn 11 mis oed, roedden ni'n andros o lwcus efo'r amseru achos mi ddywedodd y doctoriaid tasa fo 'di bod ddeufis yn ddiweddarach ella na fysa fo wedi'i gwneud hi.

"Mae o'n gorfod cymryd meddyginiaeth ar hyd ei fywyd, ac mae ei immune system yn isel, ond o ran iechyd mae'n andros o dda, mae o'n cymryd meddyginiaeth a pharhau gyda bywyd normal."

Image caption Fe gipiodd Dylan un o'i dair medal yn y ras rwystrau

Wedi cael blas

Wrth i Dylan fynd yn hŷn, ag yntau'n holi mwy ynglŷn â'i gyflwr, fe benderfynodd ei rieni y byddai mynd i'r Gemau Trawsblaniad yn ffordd dda iddo allu cyfarfod "pobl tebyg iddo fo".

"Fe ddaru ni ddechrau mynd blwyddyn dwytha pan oedden nhw'n Newcastle, ac mi gafodd o un fedal aur a thair medal arian. Roedd o wedi mwynhau cymaint roedd o eisio mynd nôl eto eleni," meddai Kay Murphy.

Roedd hyd yn oed yn fwy llwyddiannus eleni, gan ddychwelyd gyda thair medal aur yn y treial amser seiclo 3km, mini marathon 3km, a'r ras rwystrau yng ngategori oedran 9-11 wrth gystadlu dros dîm Ysbyty Coleg y Brenin Llundain, ble cafodd ei driniaeth.

Image caption Cafodd 'Ras i Deuluoedd' hefyd ei chynnal yn ystod y Gemau

Fe fydd ganddo nawr rywbeth i ddangos i'w ffrindiau ar ei ddiwrnod cyntaf yn Ysgol Dyffryn Conwy ddydd Llun.

"Dydi o ddim yn un i gymryd clod. Ond mae o'n fodlon dangos y medalau, mi fydd ganddo rywbeth i sôn amdano nôl yn yr ysgol," ychwanegodd ei fam.

Mae'r Gemau wedi bod yn gyfle nid yn unig i Dylan gyfarfod â phlant eraill sydd yn rhannu'i brofiad, ond i'w rieni wneud yr un peth.

"Maen nhw i gyd [y plant] yn cadw cysylltiad, a ninnau fel mamau, 'dan ni'n rhannu straeon ar grŵp Facebook lle 'dan ni'n rhoi cyngor i'n gilydd," esboniodd Kay Murphy.