Gemau Paralympaidd: Y Cymry sy'n cystadlu ddydd Iau

Paul Davies, Aled Sion Davies a Hollie Arnold

Mae 26 o Gymru yn cystadlu yn y Gemau Paralympaidd yn Rio eleni - 10% o gyfanswm tîm Prydain.

Yn y gemau diwethaf yn Llundain fe wnaeth dîm Prydain ennill 120 o fedalau, gyda 14 o'r rheiny gan y Cymry.

Y tro yma'r targed gan Chwaraeon Cymru yw rhwng 20 a 30 medal rhwng gemau Rio 2016 ac yna Tokyo mewn pedair blynedd.

Dyma'r Cymry fydd yn cystadlu yn Rio ddydd Iau.

Athletau

Enw: Kyron Duke

Camp: Taflu Pwysau F41 - Ffeinal

Dyddiad geni: 12 Hydref, 1992

Lle magwyd: Cwmbrân

Codi pwysau oedd Duke i ddechrau ac fe gynrychiolodd ei wlad yng Ngemau'r Gymanwlad yn Delhi. Ond wedi hynny fe drodd i ganolbwyntio ar athletau, gan ddod yn bumed ac yn wythfed yn y Gemau Paralympaidd yn y gamp taflu pwysau a gwaywffon. Ym Mhencampwriaeth IPC Ewrop cafodd un fedal arian ac un efydd yn y ddwy gamp yn 2014, ac yn 2015 enillodd fedal efydd ym Mhencampwriaethau'r Byd gyda'r waywffon.

Enw: Olivia Breen

Camp: 100m T38 - Rownd gyntaf

Dyddiad geni: 26 Gorffennaf, 1996

Lle magwyd: Liphook (ei mam o Gaerdydd)

Cafodd Breen fedal efydd yn y ras gyfnewid yn y Gemau Paralympaidd diwethaf ac yn yr un flwyddyn roedd hi ar y rhestr fer ar gyfer gwobr Personoliaeth Chwaraeon Ifanc y flwyddyn y BBC. Mae wedi ennill medalau efydd unigol ac arian yn y ras gyfnewid ym Mhencampwriaethau Ewrop yn Abertawe ac aur ym Mhencampwriaethau'r Byd ar gyfer y ras gyfnewid 4x100m.

Nofio

Image copyright Onedition

Enw: Aaron Moores

Camp: 100m dull cefn S14 - Rownd gyntaf a'r ffeinal

Dyddiad geni: 16 Mai, 1994

Lle magwyd: Abertawe

Cafodd Moores fedal arian yn y dull cefn yn ei Gemau Paralympaidd cyntaf yn 2012 mewn amser o 1:04.44. Ers symud yn ôl i Abertawe i hyfforddi mae wedi gostwng record y byd ar gyfer nofio broga 100m ddwywaith.

Saethu

Enw: Owen Burke

Camp: 10m reiffl aer R1 - Rownd gyntaf a'r rownd derfynol

Dyddiad geni: 30 Tachwedd, 1975

Lle magwyd: Bodelwyddan

Fe ymunodd Owen Burke gyda thîm Prydain yn 2013 ac mae wedi cystadlu mewn sawl cystadleuaeth Cwpan y Byd yr IPC gan ddod yn bumed yng nghystadleuaeth 10m reiffl aer R1 yn 2015. Er ei fod yn wreiddiol o ogledd Cymru mae bellach yn byw yn Lloegr er mwyn hyfforddi yn llawn amser. Pan mae ganddo amser sbâr mae'n hoffi ffotograffiaeth, cerfio pren a nifer o chwaraeon eraill gan gynnwys badminton a phêl-fasged.

Tennis Bwrdd

Enw: Paul Davies

Camp: Dosbarth 1 - Rownd gyntaf

Dyddiad geni: 12 Hydref, 1966

Lle magwyd: Pen-y-bont ar Ogwr

Er i Davies chwarae tennis bwrdd yn blentyn ysgol, wnaeth o ddim ailgydio yn y gamp nes iddo droi'n 30 oed. Penderfynodd wneud adeg hynny wedi iddo gael damwain ffordd wnaeth ei barlysu. Y Gemau yn Llundain oedd ei rhai cyntaf ac fe gipiodd y fedal efydd. Ym Mhencampwriaethau Ewrop yn 2013 enillodd fedal arian gan golli i'w ffrind, Rob Davies sydd hefyd yn aelod o dîm Prydain. Yn sgil anaf doedd ddim yn gallu cystadlu yn 2015 ond mae'n dweud ei fod yn benderfynol i ddod yn ôl yn ffit ar gyfer y Gemau yn Rio.

Enw: Rob Davies

Camp: Dosbarth 1 - Rownd gyntaf

Dyddiad geni: 14 Awst, 1984

Lle magwyd: Aberhonddu

Roedd Davies yn chwarae rygbi'n rhannol broffesiynol nes iddo ddioddef anaf i linyn asgwrn y cefn pan oedd yn 21 oed. Yn Ysbyty Rookwood cafodd ei annog gan chwaraewr tennis bwrdd para rhyngwladol, Sara Head oedd yn gwirfoddoli yn yr ysbyty, i drio'r gamp. Yn 2011 cafodd fedal arian yn y cystadlaethau unigol a thîm ym Mhencampwriaethau Ewrop. Roedd yn siomedig na chafodd fedal yng Ngemau Llundain, ond roedd 2013 yn flwyddyn lwyddiannus iddo wrth iddo ddod yn bencampwr Ewrop. Lwyddodd i amddiffyn ei deitl unigol Ewropeaidd yn 2014 a 2015 ac mae wedi ailennill ei safle ar frig detholion y byd yn y dosbarth 1.

Enw: Paul Karabardak

Camp: Dosbarth 6 - Rownd gyntaf

Dyddiad geni: 3 Hydref, 1985

Lle magwyd: Abertawe

Cyn cael strôc fawr yn 10 oed roedd Paul Karabardak yn chwaraewr pêl-droed brwd. Ond unwaith y dechreuodd chwarae tennis bwrdd daeth llwyddiant yn gyflym iddo. Enillodd fedal efydd tîm yn 16 oed yn y Pencampwriaethau Ewropeaidd. Cafodd fedal aur yn yr US Open yn San Diego yn 2013 a daeth mwy o fedalau yn 2014. Enillodd fedal aur ac arian a chyrhaeddodd rownd gynderfynol Pencampwriaethau Ewrop yn Nenmarc y llynedd.

Image copyright onedition

Enw: Sara Head

Camp: Dosbarth 3 - Rownd gyntaf

Dyddiad geni: 12 Ebrill, 1980

Lle magwyd: Beddau

Mae Head wedi cystadlu ddwywaith dros Gymru yng Ngemau'r Gymanwlad a'r Gemau Paralympaidd yn Llundain lle enillodd fedal efydd yn y gystadleuaeth tîm. Roedd yn chwarae pêl-fasged cadair olwyn nes iddi ddechrau chwarae tennis bwrdd gyda'i chariad yn 2001. Cafodd wersi yn gyfrinachol er mwyn gwneud yn siŵr y byddai yn ei guro ac fe ddaeth i sylweddoli ei bod yn hoffi'r gamp.

Pêl-fasged Cadair Olwyn

Enw: Clare Griffiths

Gemau: Prydain v Canada

Dyddiad geni: 18 Medi, 1979

Lle magwyd: Marlow (teulu o Gasnewydd)

Torrodd Griffiths ei chefn mewn damwain marchogaeth yn 18 oed. Cyn y ddamwain roedd yn chwaraewr hoci da, ac roedd yn chwaraewr pêl fasged naturiol o'r eiliad y gafaelodd yn y bêl. Fe wnaeth hi rannu capteiniaeth tîm Prydain yng Ngemau Llundain a daeth y tîm yn seithfed. Griffiths oedd un o'r menywod Prydeinig cyntaf i chwarae pêl-fasged dramor pan symudodd i'r Eidal yn 2004 i chwarae i glwb Sassari yng Nghynghrair yr Eidal.

Image copyright onedition

Enw: Phil Pratt

Gemau: Prydain v Algeria

Dyddiad geni: 2 Chwefror, 1994

Lle magwyd: Caerdydd

22 oed yw Pratt ond mae eisoes wedi cael llawer o brofiad rhyngwladol ac wedi cael llwyddiant ym Mhencampwriaethau Ewrop gan ennill y fedal aur dan-22 oed yn 2014 a'r tlws hŷn flwyddyn yn ddiweddarach. Yn 2014 roedd yn nhîm cyntaf Prydain ym Mhencampwriaethau'r Byd yn Ne Korea.