Ford: Undeb yn gofyn am atebion ynglŷn â buddsoddiadau

Ford
Image caption Mae Ford yn cyflogi 1,850 ym Mhen-y-bont ar Ogwr

Mae'r undeb mwyaf yn ffatri Ford ym Mhen-y-bont yn dweud fod angen i'r cwmni roi atebion ynglŷn â sut y byddan nhw'n parhau i gadw gweithlu o 1,850 tra ar yr un pryd yn lleihau nifer yr injans sy'n cael eu cynhyrchu yno o 50%.

Yn gynharach yr wythnos hon cyhoeddodd y cwmni ceir mai'r bwriad nawr yw cynhyrchu 125,000 o'r injan Dragon newydd bob blwyddyn, gan ddechrau yn 2018.

Yn ôl y cwmni maen nhw wedi lleihau'r nifer oherwydd y newid yn y galw byd eang, ond fod gan y cwmni "ymroddiad sylweddol" i'r safle yn y de.

Nawr mae undeb Unite wedi ysgrifennu at y gweithwyr yn dweud ei fod yn "amlwg" felly na all y cwmni barhau i gyflogi'r un niferoedd.

Mae Ford UK yn dweud bod y nifer o beiriannau sy'n cael eu hadeiladu ym Mhen-y-bont yn "iach".

Holi cwestiynau

Ar hyn o bryd mae'r ffatri yn cynhyrchu 250,000 o injans y flwyddyn ar gyfer Jaguar Land Rover, ond fe fydd hynny yn newid yn 2018.

Yn wreiddiol ar ôl cytundeb gyda Llywodraeth Cymru roedd disgwyl i'r Ford gynhyrchu 250,000 injan newydd bob blwyddyn - ond mae cwmni wedi penderfynu gostwng lefel y buddsoddiad o £181m i£100m.

Dywedodd Andy Richards, Ysgrifennydd Unite yng Nghymru, fod yr undeb am i'r cwmni ateb tri o gwestiynau.

Maen nhw am wybod nifer y gweithwyr fydd yn cael eu cyflogi ar ôl i Ford roi'r gorau i gynhyrchu injans Sigma a Jaguar Landrover gan "ei bod yn amlwg na allai 125,000 o'r injan Dragon newydd y flwyddyn gynnal 1,850 o weithwyr".

Mae cytundeb Llywodraeth Cymru yn cynnwys cefnogaeth ariannol o £15m ac mae cymal yn y cytundeb yn cynnwys cynnal isafswm o 850 o swyddi ar ôl 2021.

Mae'r undeb am wybod a allai 125,000 injan gynnal hyn.

Image caption Mae Andy Richards yn galw am atebion gan Ford

Mae'r undeb hefyd am wybod beth yw'r strategaeth ar gyfer dyfodol Pen-y-bont er mwyn sicrhau ei fod yn cael ei gadw "fel safle cynhyrchu o bwys yng Nghymru".

Dywedodd Mr Richards ei fod ef wedi bod yn dyst i sawl enghraifft o Ford yn cau safleoedd a bod hyn wedi digwydd ar ôl gostyngiad yn y lefelau buddsoddi a beirniadaeth o'r gweithlu.

'Tynnu mas'

"Fe fydd Undeb Unite byth yn derbyn yn dawel yr un math o ffawd ar gyfer Pen-y-bont," meddai yn ei lythyr i'r gweithwyr.

Mae Mr Richards, sydd wedi cynrychioli gweithwyr Ford ers yr 80au, yn credu mai cymhelliad gwleidyddol sydd tu cefn i'r hyn sy'n digwydd.

"Pan ddechreuais i roedd yna 24 o ffatrïoedd Ford ym Mhrydain. Yn fy marn i mae'r cwmni am dynnu mas o Brydain.

"Rwy'n credu bod yna ddadl eu bod hefyd am leihau eu gweithgareddau yn Ewrop, a gallai hyn effeithio safleoedd eraill fel Cologne hefyd.

"Rwy'n credu fod hyn oll yn ymwneud â strategaeth byd eang y cwmni, sy'n ymddangos fel pe tae yn ffafrio China a Rwsia."

Pen-y-bont yn 'iach'

Wrth ymateb, dywedodd Ford UK bod y nifer o beiriannau sy'n cael eu hadeiladu ym Mhen-y-bont yn "iach" a bod y safle'n cyflogi 1,850.

Dywedodd y llefarydd: "Mae Ford wedi cadarnhau bod y buddsoddiad ar gyfer rhaglen yr injan newydd i Ben-y-bont yn diogelu 550 o swyddi.

"Byddwn yn parhau i ddelio gyda realiti ein busnes a'r gystadleuaeth gan y farchnad, gan gymryd y camau sydd eu hangen i adeiladu busnes Ford sy'n ffynnu ac yn gynnaliadwy yn Ewrop.

"Bydd hyn yn cynnwys adolygu capasiti a'r galw, ond dydyn ni ddim yn trafod strategaeth cynnyrch y dyfodol."