Teyrngedau i gyfarwyddwr 'hynod o ddawnus'

Peter Edwards Image copyright FFILM CYMRU WALES

Mae teyrngedau wedi eu rhoi i'r cynhyrchydd a'r cyfarwyddwr drama, Peter Edwards, sydd wedi marw yn 68 oed.

Roedd yn gyfrifol am nifer o ddramau, gan gynnwys Mwy na Phapur Newydd, Bowen a'i Bartner a'r Heliwr ar S4C, a fe oedd cyfarwyddwr y gyfres ddrama Pum Cynnig i Gymro, oedd yn seiliedig ar brofiadau John Elwyn Jones yn yr Ail Ryfel Byd.

Yn ystod ei yrfa, bu hefyd yn bennaeth drama yn ITV ac yn gadeirydd ar TAC, y corff sy'n cynrychioli cynhyrchwyr annibynnol.

Fe hefyd oedd cadeirydd cyntaf Ffilm Cymru.

'Meddyliwr ac athronydd'

Wrth roi teyrnged iddo, dywedodd Huw Jones, Cadeirydd Awdurdod S4C; "Roedd Pete yn feddyliwr ac yn athronydd, yn ogystal â bod yn gyfarwyddwr ffilm a theledu hynod o ddawnus, ac roedd ganddo ymrwymiad dwfn i gyfrwng ffilm, ac i'r ymdrechion i ddatblygu a hybu ffilmiau Cymreig a Chymraeg.

"Roedd yn credu bod i ffilm werth mwy na diddanu'n unig, a bod iddi ran bwysig yn y gwaith o adeiladu a diffinio cenedl a chymdeithas.

"Chwaraeodd ran allweddol wrth ddatblygu'r ddrama deledu yn nyddiau cynnar S4C, gyda chyfresi cefn-wrth-gefn fel Yr Heliwr/A Mind to Kill, gyda Philip Madoc, yn torri tir newydd ac yn cael eu gweld yn rhyngwladol."

Image caption Karl Francis, William Jones, John Hefin a Peter Edwards yn derbyn gwobr yn yr Ŵyl Ffilm Geltaidd am y ddrama Penyberth

Dywedodd Jonathan Hill, Cyd-bennaeth Newyddion a Rhaglenni, ITV Cymru Wales: "Roedd parch mawr yn y diwydiant i Peter gan bawb wnaeth weithio gydag ef yn HTV Cymru ac yna yn ITV.

"Bydd yn cael ei adnabod am ei frwdfrydedd a'i ymrwyniad i'r byd drama yng Nghymru a'r sector annibynnol Cymreig. Rydym yn danfon pob cydymdeilmlad i'r teulu."

Dywedodd Pauline Burt, Prif Weithredwr Ffilm Cymru Wales: "Mae'r byd yn llai disglair heb egni, integriti a hiwmor Peter. Ond byddwn yn cofio amdano ac yn parhau â'i waith."

Image copyright S4C
Image caption Peter Edwards (ar y dde) yn ystod ffilmio 'Pum Cynnig i Gymro'

Un a ddysgodd ei chrefft ym myd teledu dan law Peter Edwards yw'r cynhyrchydd a'r nofelydd Joanna Davies: "Anaml iawn roedd Peter yn colli dymer ac os oedd yna broblem, roedd e wastad yn dweud, "Paid becso am y broblem, dere ni i ddod o hyd i ddatrysiad."

"Er i mi adael ITV1 Cymru yn 2003, roeddwn yn dal i gadw mewn cysylltiad ac roedd Peter bob amser yn fy nghefnogi trwy ddod i lansiadau fy nofelau a byddaf yn colli gweld ei ffigwr tal a thrawiadol a chlywed ei chwerthiniad parod.

"Roeddwn yn ffodus iawn i dreulio prynhawn yn ei gwmni 'nôl ym mis Gorffennaf ac yntau yn brwydro'n ddewr yn erbyn ei salwch. Fel arfer, roedd yn bositif ac yn llawn diddordeb mewn beth oeddwn i yn ei wneud ac yn awyddus i wylio cymaint o ffilmiau ag y gallai a pharhau i ddysgu pethau newydd ym myd y Ddrama.

"Mi fyddaf yn ei golli'n fawr ac roeddwn yn ffodus iawn i gael mentor mor arbennig pan oeddwn yn berson ifanc."