Yr awdur Gareth F Williams wedi marw

Gareth F Williams

Bu farw'r awdur Gareth F Williams yn 61 oed.

Cafodd ei eni a'i fagu ym Mhorthmadog, gan dderbyn ei addysg yn Ysgol Eifion Wyn ac Ysgol Eifionydd.

Aeth ymlaen i astudio ym Mhrifysgol Bangor, ac yn ddiweddarach yng Ngholeg Cartrefle yn Wrecsam.

Cyn troi'n awdur llawn amser bu'n gweithio fel athro Cymraeg yn Ysgol Rhiwabon, Wrecsam rhwng 1979 a 1985.

Roedd bellach yn byw yn Y Beddau ger Pontypridd.

Image caption Y beirniaid - Gareth F Williams, Fflur Dafydd a Jon Gower - yn cymryd hunlun gydag enillydd Gwobr Daniel Owen eleni, Guto Dafydd

Mr Williams wnaeth ennill Prif Wobr Gymraeg Llyfr y Flwyddyn y llynedd gyda'i nofel, Awst yn Anogia.

Enillodd Wobr Tir na n-Og, sy'n gwobrwyo'r llyfrau gorau i blant a phobl ifanc yng Nghymru, ar chwe achlysur rhwng 1991 a 2015.

Bu'n feirniad llenyddol hefyd, ac ef oedd un o'r tri oedd ar y panel ar gyfer Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy ym mis Awst.

Mae hefyd wedi ysgrifennu ar gyfer y llwyfan a'r sgrin, gan gynnwys y ddrama Siôn a Siân ac addasiad llwyfan o Lyfr Mawr y Plant.

Enillodd wobr BAFTA am ei sgript ffilm o Siôn a Siân, a gwobr yr ŵyl yn yr Ŵyl Ffilmiau Celtaidd am ei gyfres Pen Tennyn.

Roedd hefyd yn adnabyddus am gyd-greu cyfresi poblogaidd ar S4C, fel Pengelli a Rownd a Rownd.

'Dyn hoffus'

Yn ei theyrnged iddo dywedodd Fflur Dafydd, oedd yn un o'i gyd-feirniaid yng Ngwobr Daniel Owen eleni, ei fod wedi mwynhau ei gwmni yn fawr.

"Dyn hoffus dros ben oedd Gareth F," meddai.

"Fe ddes i'w adnabod yn hwyr iawn yn ei fywyd, ond dwi'n ddiolchgar iawn am yr amser dreuliais i gydag e. Yr oedd yn awdur llawn deallusrwydd a hiwmor.

"Cyfrannodd mor helaeth at y byd llenyddol Cymraeg, a'r byd teledu yng Nghymru, a hynny mewn ffordd ddiymhongar dros ben. Roedd yn un o'n awduron mwyaf cynhyrchiol, safonol a di-lol. Ry'n ni'n dlotach hebddo."

'Awdur, a pherson pwysig'

Gareth Potter oedd un o'r beirniad pan enillodd Wobr Llyfr y Flwyddyn yn 2015. Dywedodd y byddai'n cael ei gofio fel "awdur, a pherson pwysig i'r Gymraeg".

"Roedden ni mor falch bod Awst yn Anogia wedi ennill y llynedd," meddai.

"Roedd yn llyfr oedd yn rhoi persbectif gwreiddiol a hanesyddol, ond eto, mewn ffordd fodern.

"Gobeithio y bydd pobl yn parhau i ddarllen ei lyfrau am genedlaethau - ag yntau wedi cyfrannu cymaint at ddiwylliant Cymru.

"Mae hi'n drist iawn bod Cymru wedi colli dau sydd wedi cyfrannu cymaint i'n diwylliant mor agos at ei gilydd, gyda'r newyddion trist am Peter Edwards yn gynharach yn yr wythnos hefyd."

Image caption Gareth F Williams yn derbyn gwobr Llyfr y Flwyddyn yn 2015 am ei nofel Awst yn Anogia

Ychwanegodd Meinir Wyn Edwards, golygydd gyda gwasg Y Lolfa, ei fod yn ysbrydoliaeth i blant ac oedolion a bod ganddo "frwdfrydedd heintus".

"Roedd gan Gareth gymaint mwy i'w gynnig, cymaint o syniadau wedi'u cynnau a chymaint o heyrn gwahanol yn y tân," meddai.

"Tristwch o'r mwyaf yw bod y fflam honno o greadigrwydd wedi'i diffodd yn rhy gynnar, ac mae'n cydymdeimlad dwysaf ni gyda Rachel ei wraig, a'i deulu ar adeg anodd iawn.

"Rydyn ni wedi colli un o awduron gorau Cymru. Braint oedd cael ei adnabod. Mae'n gadael bwlch enfawr ar ei ôl."

'Braint cael ei nabod'

Roedd yr awdur Bethan Gwanas yn ffrind da iddo, a dywedodd y byddai'n cofio ei ymroddiad i fyd llenyddiaeth.

"Byddai'n sgwennu bob dydd," meddai. "Allai o ddim peidio. Dyna oedd ei fywyd.

"Roedd yn fraint cael ei nabod, yn fraint cydweithio ag o, ac yn fraint cael ei alw yn 'fêt'."