Achos cyn heddwas: Plentyn "wedi ei drin fel tegan"

Gordon Anglesea

Mae llys wedi clywed sut y cafodd plentyn mewn cartref preswyl ei gam-drin dros gyfnod o 18 mis, a'i "ddefnyddio fel tegan" gan gyn bennaeth heddlu yn y Gogledd.

Mae'r cyn uwch-arolygydd Gordon Anglesea, sy'n 78 oed, yn gwadu dau gyhuddiad o ymosod yn anweddus ar fachgen, yn ogystal âg un o gyflawni ymosodiad rhywiol difrifol arno, a chyhuddiad o ymosod yn anweddus ar blentyn arall.

Mae ei achos yn Llys y Goron yr Wyddgrug wedi clywed honiadau fod gan Mr Anglesea gysylltiadau a phedoffiliaid, yn cynnwys John Allen, gafodd ei garcharu am oes yn 2014 am gam-drin plant.

Mewn tystiolaeth fideo gafodd ei ddangos i'r rheithgor ddydd Iau, disgrifiodd un cyn preswylydd yng nghartref plant Bryn Alyn yn Wrecsam sut yr aeth Allen ag e i leoliadau gwahanol i gael ei gam-drin yn rhywiol.

Mewn recordiadau o gyfweliadau heddlu a gafodd eu darlledu i'r llys, dywedodd y dyn, sydd bellach yn ei bedwardegau: "Fe aeth ymlaen am fisoedd ar fisoedd.

"Roeddwn i'n cael fy nefnyddio fel tegan - dyna'i dechrau a'i diwedd hi."

'Dyn cas iawn'

Disgrifiodd un achlysur, pan aed ag ef i adeilad yn yr Wyddgrug, Sir y Fflint. Mae'r erlyniad yn honni iddo gael ei gam-drin yno gan ddyn - a gafodd ei enwi'n ddiweddarach fel Mr Anglesea o Hen Golwyn, a oedd yn arolygydd heddlu yn Wrecsam yng nghanol yr 1980au.

"Roedd un dyn yno, fedra i ddim cofio'i enw, yn ddyn cas iawn" dywedodd, pan gafodd ei holi gan yr heddlu.

"Mae ganddo fan geni bach ar ei wyneb ac roedd yn gwisgo sbectol. Mae e rywbeth i'w wneud â'r heddlu."

Dywedodd y tyst fod yr unigolyn wedi ei fygwth.

"Roedd yn dweud na fyddwn i byth yn gweld fy rhieni eto, y byddai'n fy anfon i ffwrdd, fod ganddo'r pŵer i fy anfon i'n bell iawn, iawn i ffwrdd, ac na fyddwn i'n gweld fy nheulu eto."

Dechreuodd achos Gordon Anglesea yn Llys y Goron yr Wyddgrug ddydd Mercher.

Pan ofynnwyd i'r tyst sut roedd e'n gwybod mai swyddog heddlu oedd yr unigolyn, dywedodd: "Dwi 'di clywed y peth yn cael ei grybwyll - dwi ddim yn gwybod gan bwy. Mae'n rhywbeth i'w wneud ag awdurdod."

Image caption Mae'r achos yn cael ei gynnal yn Llys y Goron yr Wyddgrug

Dywedodd y tyst wrth yr heddlu ei fod nawr yn casáu ei hun oherwydd y gamdriniaeth ddioddefodd tra ym Mryn Alyn.

"Fedra'i ddim o'i adael i fynd", meddai.

Ar ddiwrnod cynta'r achos ddydd Mercher, dywedodd yr erlyniad wrth y rheithgor fod y dioddefwyr a'r tystion honedig wedi cael bywydau "anodd". Dywedodd amddiffyniad Mr Anglesea mai "celwyddau" oedd yr honiadau.

Dywedodd Eleanor Laws QC ar ran yr erlyniad: "Mae'r erlyniad yn dweud fod Gordon Anglesea yn gwybod ei fod yn ddiogel, pwy fyddai'n eu credu nhw yn ei erbyn e, swyddog heddlu pwysig ar y pryd?

"Ac wrth gwrs, dyna'i amddiffyniad nawr: Edrychwch arnyn nhw, sut allwch chi eu credu nhw?"

Mae'r achos yn parhau.