60% wedi dioddef effaith negyddol oherwydd yfed eraill

alcohol Image copyright AP

Mae dros hanner oedolion Cymru wedi cael profiadau gwael o ganlyniad i rywun arall yn yfed, yn ôl adroddiad newydd.

Yn ôl y ddogfen, gafodd ei llunio ar y cyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a Phrifysgol John Moores yn Lerpwl, roedd 18% o oedolion wedi teimlo dan fygythiad yn gorfforol gan rywun oedd wedi bod yn yfed, ac roedd 5% o bobl wedi dioddef o drais corfforol.

Dywedodd 11% o bobl bod eu heiddo wedi cael ei ddifrodi gan yfwr, ac roedd 5% wedi pryderu am les plentyn oherwydd bod rhywun dan ddylanwad alcohol.

Hwn yw'r adroddiad cyntaf o'i fath i edrych ar y niwed sydd yn cael ei achosi i oedolion yng Nghymru o ganlyniad i bobl eraill yn yfed.

Image copyright bbc
Image caption Mae'r Athro Mark Bellis yn awgrymu y byddai cymedroldeb wrth yfed yn lleihau effeithiau negyddol alcohol

Dywedodd un o uwch-swyddogion Iechyd Cyhoeddus Cymru y byddai yfed yn gymhedrol o fewn y canllawiau meddygol yn fodd o leihau'r effeithiau hynny.

"Mae pobl yn gynyddol ymwybodol o'r risg personol o ganser a chlefydau eraill sydd yn gysylltiedig ag yfed alcohol," meddai'r Athro Mark Bellis, Cyfarwyddwr Polisi, Ymchwil a Datblygu Rhyngwladol y sefydliad.

"Fodd bynnag, mae'r adroddiad hwn yn dangos sut all alcohol niweidio nid yn unig yr yfwr ond y rheiny o'u cwmpas.

"Mae rhywfaint o'r niwed hwn o ganlyniad i drais meddw, ond mae rhywfaint hefyd yn deillio o ddamweiniau, bygythiadau neu hyd yn oed broblemau ariannol pan mae gormod o incwm y cartref yn mynd ar arferion yfed un person."

Herio rôl alcohol

Yn ôl yr adroddiad roedd y niwed i unigolion mewn llawer o achosion yn cael ei gyflawni gan ffrind, partner neu aelod o'r teulu oedd wedi bod yn yfed.

Pobl ifanc oedd fwyaf tebygol o gael eu heffeithio, gyda 70% o bobl 18-30 oed a 75% o bobl 35-44 yn dweud bod yfed eraill wedi cael effaith negyddol arnyn nhw.

Ymysg sgil-effeithiau eraill yn yfed, roedd 11% o bobl yn dweud eu bod wedi gorfod galw'r heddlu, gyda 29% yn dweud eu bod wedi teimlo'n bryderus, 20% yn adrodd fod yr yfed wedi arwain at ffrae, a 6% yn dweud eu bod nhw wedi troi at yfed er mwyn ymdopi.

Dywedodd Andrew Misell, Cyfarwyddwr Alcohol Concern Cymru bod bron hanner pobl Cymru wedi dweud wrthyn nhw yn y gorffennol nad oedd canol eu tref nhw yn le i fod ar ôl iddi dywyllu oherwydd trafferthion yn ymwneud ag alcohol.

"Mae yfed yn rhan o fywydau cymdeithasol y rhan fwyaf o bobl, ac mae'r cwmnïau diodydd mawr yn ceisio dod o hyd i fwy o resymau i ni yfed," meddai.

"Ond mae'n bryd gofyn a ydyn ni eisiau i alcohol chwarae rhan mor flaenllaw mewn cymaint o rannau o'n bywydau."