Beirniadu defnydd Llafur Cymru o grantiau'r UE

Alun Cairns
Image caption Bydd Alun Cairns yn cyhuddo Carwyn Jones o geisio cyflwyno Cymru fel "dioddefwr o'r refferendwm"

Bydd Ysgrifennydd Cymru yn beirniadu'r ffordd y mae Llywodraeth Cymru wedi delio â grantiau gan yr Undeb Ewropeaidd sydd â'r bwriad o helpu ardaloedd tlotaf y wlad.

Bydd Alun Cairns yn annerch cynhadledd y Ceidwadwyr yn Birmingham, gan ddweud bod cymunedau wedi dioddef o ganlyniad i "gamweinyddiad" Llafur o £4bn o nawdd yng ngorllewin Cymru a'r Cymoedd.

Gan feirniadu rhai o'r prosiectau gafodd eu hariannu, bydd yn dweud nad yw'n syndod bod pobl yn yr ardaloedd sy'n derbyn y mwyaf o arian gan yr UE wedi pleidleisio dros adael yr Undeb.

Fe fydd yn cyhuddo'r Prif Weinidog Carwyn Jones o geisio cyflwyno Cymru fel "dioddefwr o'r refferendwm", gan ychwanegu ei bod hi'n ymddangos bod Mr Jones "wedi anghofio bod Cymru wedi pleidleisio i adael hefyd."

Ond fe ddywedodd llefarydd ar ran y prif weinidog bod rhaglenni sydd wedi derbyn arian Ewropeaidd wedi "gwneud gwahaniaeth i fusnesau a phobl sy'n chwilio am waith" yng Nghymru.

'Cymunedau'n dioddef'

Bydd Mr Cairns yn dadlau bod Brexit yn gyfle i wneud pethau'n well, gan rybuddio "nad yw parhau gyda'r un cynllun gwariant ar ôl dau ddegawd yn opsiwn".

Mae disgwyl iddo ddweud: "Wedi'r cwbl, bwriad nawdd strwythurol Ewrop yw bod yn ateb dros dro - ysgogiad ar gyfer ardaloedd mwyaf difreintiedig Ewrop.

"Yng Nghymru fe gafodd hyn ei ddisgrifio fel 'cyfle ddaw unwaith yn ein hoes'.

"16 mlynedd a £4bn yn ddiweddarach, mae cymunedau'n dioddef o ganlyniad i gamweinyddiad Llafur o'r nawdd yng Nghymru.

"Roedd y cymunedau oedd yn derbyn y mwyaf o arian Ewropeaidd mor rhwystredig mai dyma'r ardaloedd wnaeth bleidleisio gryfaf i adael."

Cafodd sylwadau Mr Cairns eu hwfftio gan lefarydd ar ran y prif weinidog, a ddywedodd bod 'na "baradocs" yn ei araith.

"Yn gyntaf mae e [Mr Cairns] yn dathlu'r ystadegau cadarnhaol ar y niferoedd sydd gwaith yng Nghymru, ac wedyn mae e'n beirniadu cyllid Ewropeaidd," meddai.

"Y gwir yw bod rhaglenni sydd wedi eu hariannu gan arian Ewrop, fel Twf Swyddi Cymru, wedi gwneud gwahaniaeth i fusnesau a phobl sy'n chwilio am waith yng Nghymru.

"Does gan y Torïaid yn San Steffan ddim i'w wneud â'r rheswm pam fod Cymru'n perfformio'n well na rhannau eraill o'r DU."

Ychwanegodd y llefarydd bod Mr Cairns wedi gweithredu "yn groes i fuddiannau Cymru" drwy bleidleisio yn erbyn datganoli'r dreth teithwyr awyr i'r Cynulliad fel rhan o Fesur Cymru.

Strwythur newydd

Yn ei araith, bydd Mr Cairns hefyd yn dweud y bydd y strwythur newydd ar ôl gadael yr UE yn "rhoi'r cyfle i ni ddilyn blaenoriaethau'r DU, gan fuddsoddi mewn ffordd sydd wedi'i theilwra i economi Cymru".

Fe fydd hefyd yn dadlau bod yr Adran ar gyfer Masnach Rhyngwladol newydd yn "hanfodol" i ddod o hyd i farchnadoedd newydd a chynyddu mewnfuddsoddiad yng Nghymru.