Cwestiynu grymoedd treth incwm Mesur Cymru

Mesur Cymru

Mae cyn Ysgrifennydd Gwladol Cymru wedi beirniadu cynlluniau i ddatganoli grymoedd treth incwm i'r Cynulliad Cenedlaethol heb gynnal refferendwm yn gyntaf.

Dywedodd yr Arglwydd Hain, cyn Aelod Seneddol Llafur Castell-nedd, fod y Ceidwadwyr yn torri eu haddewid maniffesto y llynedd i gynnal refferendwm ar y mater.

Roedd y cynllun wedi ei gynnwys ym Mesur Cymru, oedd yn cael ei drafod yn Nhŷ'r Arglwyddi ddydd Llun, ond mae e bellach wedi ei dynnu oddi yno.

Hydref diwethaf fe ddywedodd y Canghellor ar y pryd, George Osborne, y dylid datganoli peth grymoedd ar dreth incwm heb gynnal refferendwm.

Image caption Mae'r Arglwydd Hain wedi beirniadu'r Ceidwadwyr am gynnwys cynllun i ddatganoli grymoedd treth incwm ym Mesur Cymru heb gynnal refferendwm

Mae'r Arglwydd Hain yn dweud fod yr Ysgrifennydd Gwladol presennol, Alun Cairns wedi cefnogi'r refferendwm yn y gorffennol, ac mae'n cwestiynu pam iddo newid ei feddwl.

"Ydy hi'n bosib ei fod eisiau gwthio datganoli treth incwm drwyddo heb drafod y dystiolaeth ddigamsyniol fod fformiwla Barnett wedi gadael Cymru ar ei cholled o'i gymharu â'r Alban?

"Heb 'lawr Barnett' newydd, fel y mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones yn ei fynnu, byddai datganoli treth incwm i Gymru yn ffolineb llwyr."

Image copyright PA
Image caption Roedd Ail Ddarlleniad Mesur Cymru yn cael ei drafod yn Nhŷ'r Arglwyddi ddydd Llun

Daw ei sylwadau wrth i weinidog arall yn Swyddfa Cymru, y Farwnes Jenny Randerson o'r Democratiaid Rhyddfrydol, ddweud fod Mesur Cymru'n symud pethau ymlaen fymryn, ond nad yw'n gam mawr.

Yn ystod y drafodaeth yn Nhŷ'r Arglwyddi fe wnaeth yr Arglwydd Elystan Morgan ddweud bod y llywodraeth yn dangos agwedd "trefedigaethol" tuag at Gymru.

Dywedodd yr Arglwydd Morgan nad oedd pobl Cymru yn haeddu'r fath Fesur, ac nad oedd "yn cyflawni yr hyn a ddylai".

Roedd o'n dweud y byddai Cymru yn cymryd cam yn ôl yn hytrach na cham ymlaen gan gyhuddo Llywodraeth San Steffan o agwedd "negyddol ar raddfa anferth".

Cafodd y Mesur ei ddiwygio'n gynharach eleni yn dilyn pryderon y gallai wanhau pwerau ACau i lunio deddfau.

Yr wythnos diwethaf fe feirniadodd un o bwyllgorau'r Cynulliad y mesur, gan ddadlau ei fod yn rhy gymhleth.

Mynnodd Llywodraeth Prydain y byddai'n sicrhau datganoli cryfach.

Fe wnaeth Ail Ddarlleniad y Mesur gwblhau ei daith drwy'r Arglwyddi yn ddiwrthwynebiad nos Lun.

Ond nawr bydd yr Arglwyddi yn trafod y Mesur gymal wrth gymal ac mae disgwyl y bydd yna bwyso am newid mewn sawl maes.