'Dim budd' ariannol o gynnal Gemau'r Gymanwlad

gemau Image copyright Getty Images

Mae adroddiad a edrychodd ar y posibiliad o gynnal Gemau'r Gymanwlad 2026 yng Nghymru wedi dangos bod Llywodraeth Cymru wedi cael gwybod ei bod hi'n bosib na fyddai wedi dod ag unrhyw fudd economaidd o ystyried y gost.

Daeth y cyngor gan brif economegydd Llywodraeth Cymru, Jonathan Price mewn astudiaeth dichonolrwydd i'r syniad o gynnal y Gemau.

Ond roedd rhybudd yn yr adroddiad hefyd am y niwed i enw da Cymru pe na bai cynnig yn cael ei wneud.

Penderfynodd gweinidogion ym mis Gorffennaf i beidio â gwneud cais i gynnal Gemau 2026.

Mae Llywodraeth Cymru nawr wedi cyhoeddi'r adroddiad cyfan - dim ond crynodeb a gyhoeddwyd yn flaenorol - yn dilyn cais gan BBC Cymru dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth.

Mae'r adroddiad yn amcangyfrif costau o hyd at £1.5bn am y cynnig.

Proffil Cymru

Roedd Llywodraeth Cymru wedi beio costau uchel y gemau am y penderfyniad, yn ogystal ag ansicrwydd ariannol yn dilyn y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd.

Yn ôl yr adroddiad, dywedodd Mr Price "bod y potensial am fudd ariannol o gynnal Gemau'r Gymanwlad yn annhebyg o fod yn fawr, ac fe allan nhw fod yn ddim o gwbl".

Roedd y ddogfen hefyd yn dweud "y gallai fod rhesymau da sydd ddim yn rai ariannol dros gynnal y gemau, felly nid yw hyn yn awgrymu nad oes dadl dros wneud cynnig i'w cynnal".

Mae buddion eraill yn cael eu rhestru, megis codi proffil Cymru ar lwyfan y byd a chael effaith bositif ar iechyd.

Rhybudd arall yw y gallai peidio â gwneud cynnig achosi "niwed i enw da Llywodraeth Cymru a Chymru ar y llwyfan chwaraeon byd-eang".

Beirniadaeth

Pan gafodd y penderfyniad ei wneud, dywedodd Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns y dylai fod Cymru wedi cyflwyno cynnig i gynnal Gemau'r Gymanwlad 2026 er mwyn dangos bod Cymru "yn agored i'r byd".

Dywedodd Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies AC: "Mae hyn yn hynod o siomedig ac mae'n eithaf pathetig fod Llywodraeth Cymru unwaith eto yn ceisio defnyddio Brexit fel esgus i guddio diffyg uchelgais a dychymyg."

Dywedodd Rhun ap Iorwerth o Blaid Cymru: "Mae buddsoddi mewn chwaraeon yn hanfodol i iechyd y wlad. Yn anffodus, wrth fethu â chydnabod hyn, mae Llywodraeth Lafur Cymru wedi rhwydo'r bêl i'w gôl ei hun."

Straeon perthnasol