Achos Ched Evans yn 'mynd â ni 'nôl 30 mlynedd'

Ched Evans Image copyright Wales News Service

Mae cyn Gyfreithiwr Cyffredinol wedi dweud ei bod yn bryderus y gall achos Ched Evans annog dioddefwyr troseddau rhyw i beidio a'u hadrodd.

Ddydd Gwener, cafwyd y pêl-droediwr 27 oed yn ddieuog o dreisio dynes 19 oed mewn gwesty ger Y Rhyl yn 2011.

Dywedodd Vera Baird wrth y BBC na ddylai manylion am hanes rhywiol y ddynes fod wedi cael eu clywed yn y llys.

Cafwyd Mr Evans yn euog o dreisio yn 2012 ond cafodd ei euogfarn ei ddiddymu ym mis Ebrill.

Image caption Ched Evans (canol) gyda'i ddyweddi tu allan i Lys y Goron Caerdydd ar ddiwedd yr achos

Cafodd yr euogfarn wreiddiol ei gyfeirio at y Llys Apêl yn dilyn ymchwiliad 10 mis gan y Comisiwn Adolygu Achosion Troseddol, wnaeth ddarganfod gwybodaeth newydd gafodd ddim ei grybwyll yn yr achos gwreiddiol.

Y dystiolaeth newydd yma oedd dau ddyn arall oedd wedi cael rhyw gyda'r ddynes tua'r un adeg a'r drosedd honedig, oedd yn disgrifio'r hyn ddigwyddodd yn fanwl.

Roedd y rhain yn debyg iawn i'r hyn ddisgrifiodd Mr Evans pan oedd yn cael rhyw gyda'r ddynes.

'Taflu cywilydd'

Ers 1999 mae cyfreithwyr ar ran yr amddiffyniad wedi cael eu gwahardd rhag croesholi achwynwyr treisio yn y llys am eu hanes rhywiol, ond dywedodd y Llys Apêl bod achos Mr Evans yn eithriad.

Dywedodd y Llys Apêl bod profiadau'r ddau ddyn arall mor debyg i brofiadau Mr Evans bod rhaid i'r rheithgor eu clywed cyn penderfynu os oedd y ddynes wedi cydsynio i gael rhyw.

Dywedodd Ms Baird, oedd yn rhan fawr o newid y gyfraith yn 1999: "Yr unig wahaniaeth rhwng euogfarn glir Mr Evans yn 2012 a'r gwrthodiad i apelio bryd hynny, a'i ryddfarn nawr, yw ei fod wedi galw ar ryw ddynion i daflu cywilydd ar hanes rhywiol y ddynes.

"Rwy'n ofni ein bod wedi mynd â ni 'nôl, mae'n debyg, tua 30 mlynedd."