Arweiniad gwael yn 'rhwystr' i ddiogelwch cymunedol

Huw Vaughan Thomas

Mae gwendidau arweinyddiaeth yn rhwystr i wella diogelwch o fewn cymunedau yng Nghymru, yn ôl Swyddfa Archwilio Cymru.

Dywed adroddiad fod diffyg cydweithredu yn rhwystro cynghorau, Llywodraeth Cymru ynghyd â Chomisiynwyr Heddlu rhag gweithio gyda'i gilydd yn effeithiol.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru Huw Vaughan Thomas fod angen i'r cyrff gydweithio er "mwyn cadw pobl yn ddiogel".

"O ystyried mor bwysig yw diogelwch cymunedol i ddinasyddion a chymunedau, mae'n bwysig i gyrff cyhoeddus wella'r ffordd y maen nhw'n cydweithio er mwyn ein cadw ni i gyd yn ddiogel," meddai Mr Thomas.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru y byddan nhw'n astudio'r adroddiad yn ofalus

Yn ôl Cadeirydd Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus y Cynulliad Cenedlaethol, Nick Ramsay AC, mae'r adroddiad yn tanlinellu "gwendidau sylweddol" o ran y trefniadau presennol.

"Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at rai gwendidau sylweddol yn y trefniadau presennol ac mae'r argymhellion yn canolbwyntio ar fynd i'r afael â rhai o'r materion difrifol o bryder y mae angen i'r gwahanol gyrff sy'n gyfrifol am ddiogelwch cymunedol yng Nghymru ymdrin â nhw," meddai.

Mae'r adroddiad yn tanlinellu nifer o wendidau:

  • Perthynas "gymhleth" rhwng asiantaethau;
  • Blaenoriaethau cenedlaethol, rhanbarthol a lleol yn amrywio yn fawr, a heb fod yn ymochrol, gyda risg o ddryswch;
  • Mae gwariant awdurdodau lleol ar reoli diogelwch yn y gymuned wedi gostwng 32.7% mewn termau real dros y pum mlynedd diwethaf, ac mae hyn wedi lleihau'r gallu i gyflwyno gwelliannau.

Mae'r adroddiad yn gwneud saith o argymhellion, gan gynnwys gwella cyfathrebu gyda'r cyhoedd.

Dywedodd llefarydd ar ran Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru eu bod yn derbyn fod y maes yn un cymhleth a bod y "Gymdeithas yn cydnabod fod yr adroddiad yn darparu cyfraniad amserol i'r agenda i ddiwygio gwasanaethau cyhoeddus yn ogystal â sicrhau'r ddarpariaeth o ddiogelwch yn y gymuned."

Dywedodd Alun Michael, Comisiynydd Heddlu a Throseddu De Cymru ei fod o'r farn fod rhai sylwadau yn yr adroddiad yn ymddangos yn gôr-symleiddio.

Dywedodd mai'r hyn sy'n penderfynu llwyddiant yw penderfyniad asiantaethau lleol ac unigolion i gyfathrebu yn hytrach nag unrhyw gynllunio canolog.