Cyflwyno datganiadau byrion 90 eiliad gan ACau

llywydd

O 2 Tachwedd fe fydd gan aelodau Cynulliad gyfle i wneud cyflwyniadau sy'n para 90 eiliad ar unrhyw bwnc sy'n bwysig iddyn nhw.

Y Cynulliad Cenedlaethol fydd y ddeddfwrfa gyntaf yn y DU i gyflwyno'r drefn hon, sydd eisoes yn cael ei chynnig mewn seneddau eraill mewn gwledydd fel Awstralia a Chanada.

Cafodd y fenter newydd ei chynnig gan y llywydd Elin Jones a'i chymeradwyo gan y Pwyllgor Busnes.

Bydd pum munud yn cael ei neilltuo yng nghyfarfod llawn y Cynulliad bob dydd Mercher ar gyfer y datganiadau.

Dyma enghreifftiau o bynciau allai fod yn destun y cyflwyniadau:

  • Trafod materion sy'n peri pryder i'w hetholwyr;
  • Tynnu sylw at faterion lleol;
  • Nodi dathliadau neu ddyddiadau pwysig;
  • Talu teyrngedau.

Os bydd nifer fawr o Aelodau'n gwneud cais i siarad ar yr un diwrnod, bydd y Llywydd yn defnyddio ei disgresiwn i ddewis o leiaf dri datganiad ar sail y wybodaeth a ddarparwyd.

'Sefydliad democrataidd modern'

Dywedodd y Llywydd: "Un o fy mhrif amcanion ers cael fy ethol yn Llywydd yw bywiogi trafodion y Cyfarfod Llawn drwy neilltuo amser ar gyfer mathau newydd o fusnes.

"Rwyf eisoes wedi sicrhau cytundeb y Pwyllgor Busnes i roi cyfle i gadeiryddion pwyllgorau wneud datganiadau yn gynnar yn y broses o gynnal ymchwiliadau pwyllgor er mwyn codi ymwybyddiaeth a chynyddu cyfleoedd ymgysylltu.

"Mae Datganiadau Aelodau yn cael eu defnyddio'n eang yn seneddau eraill y Gymanwlad, yn bennaf i roi cyfle i Aelodau wneud datganiadau byr, heb rybudd, ar bwnc amserol neu fater sydd o ddiddordeb i'w hetholwyr neu i'r cyhoedd yn gyffredinol.

"Mae'r Cynulliad yn sefydliad democrataidd modern a dylem bob amser fod yn chwilio am gyfleoedd i wneud ein gwaith yn fwy perthnasol i bobl Cymru er mwyn eu cynnwys yn y gwaith hwn."

Fe fydd y datganiadau cyntaf yn cael eu clywed ar ôl y toriad hanner tymor ar 2 Hydref, ac fe fydd y drefn newydd yn cael ei hadolygu gan y Pwyllgor Busnes yn y flwyddyn newydd.